تشخیص مولکولی با دقتی
در مقیاس ویروس

بله. این جمله دقیقا گفته سازمان بهداشت جهانی است. بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی، 630 میلیون نفر سالانه در دنیا به عفونت HPV مبتلا می گردند که این آمار حدود 9 تا 13 % جمعیت جهانی را شامل می گردد. اساسا 80% مردان و زنانی که در سن فعالیت و باروری جنسی هستند در طول زندگی خود به عفونت HPV دچار خواهد شد و هر فرد حداقل 1 تیپ ویروس را در طول زندگی خود تجربه خواهد کرد. احتمالا آمار واقعی چند برابر این آمار های ارائه شده می باشد. زیرا در بسیاری از موارد در بیماران بدون علامت بوده و درصد بالایی از عفونت و یا بیماری یا اصلا تشخیص داده نمی شوند و یا در انتهای فاز بیماری (سرطان) تشخیص داده می شوند.

مکانیسم انتقال جنسی این ویروس ( بیش از 90% موارد) و همچنین دیگر راههای انتقال (کمتر از 10% موارد) می باشد.

به طور خلاصه میتوان ادعا نمود مانند ویروس HIV در 4 دهه قبل، تغییر در رفتار جنسی انسانها سبب ظهور ویروس پاپیلوما به عنوان اولین عامل ایجاد بیماریهای جنسی در دنیا گردیده است. این تغییر رفتار را برای جوانان مجرد میتوان تا حدی به عنوان "رفتارهای پرخطر" توجیه نمود. در مورد افراد متاهل، بحث قدری پیچیده است که در سئوالات بعدی به آنها پاسخ داده خواهد شد.

سرطان دهانه رحم چهارمین سرطان شایع زنان در دنیا و همچنين اولين علت مرگ و مير به دليل سرطان در زنان در دنيا می باشد، به نحوي كه سالانه در دنيا حدود 500 هزار مورد جديد اين سرطان گزارش مي‌شود.

سرطان دهانه رحم نه تنها به طورکامل قابل درمان، بلکه قابل پیشگیری نیز میباشد.

ويروس پاپيلوماي انساني يا به اختصار HPV ويروسي است كه می تواند در خانم‌ها ايجاد سرطان دهانه رحم (سرويكس)، اندام تناسلی و مقعد میکند. از هر 600 هزار سرطان گردن رحم به ویروس پاپیلوما در دنیا در سال 2020، حدود 340 هزار زن در همان سال فوت نمودند. البته اين ويروس مسئول ايجاد سرطان هاي دستگاه تناسلي و مقعد در آقايان نیز هست. انواع خاصی از ویروس پاپیلوما در زنان و مردان سرطان‌های سر و گردن (دهان، زبان، لوزه و حنجره) نیز ایجاد می‌کنند. البته ميزان ايجاد اين سرطان در مردان کم‌تر از ميزان آن در زنان است. اخیرا شواهد حاکی از این است که حداقل 8% سرطانها در انسان به دلیل بیماری با این ویروس ایجاد میشود.

بله. پس از اين خبرهاي بد چند خبر خوب هم در راه است:

1- حدود 90% خانم هايي كه به عفونت پاپيلوما ويروس مبتلا مي شوند سرانجام در عرض دو سال خود به خود بهبود مي يابند.

2- حداقل 10 تا 15 سال زمان نياز است تا ويروس تغييرات سرطاني را در گردن رحم ايجاد نمايد، که اين زمان نسبتا طولاني مي تواند فرصتي براي بيمار جهت پیگیری و پيشگيري از پيشرفت سرطان و خطرات ناشي از آن باشد. البته این مدت زمان وابسته به نوع تیپ ویروس نیز میباشد.

3- واكسن مناسبي بر عليه ويروس پاپیلوما موجود است.

4- بر اساس دستور العمل ها، هر خانم بايد بعد از 29 سالگي تا 65 سالگي ، هر سه سال آزمايشات ساده اي را انجام دهد. در طول اين آزمايشات به محض آشكار شدن تغييرات پيش سرطاني و يا سرطاني، بيمار تحت نظر قرار گرفته و اقداماتي برای او انجام می شود تا از ايجاد و يا پيشرفت سرطان، جلوگيري به عمل آيد.

پس از ابتلاء به عفونت پاپیلوما، در بیشتر موارد، فرد خود به خود بهبود میابد (بیش از 70%). از گروه 30% باقیمانده نیز عده ای بهبود می یابند و در درصد کمی از بیماران (حدود 10%) وارد فاز های مزمن، پیش سرطانی و متعاقب آن ایجاد سرطان می گردند.

در کمتراز 10% بیماران، عفونت مزمن در آنها منجر به ادغام ژنوم ویروس در ژن بیمار گردید که رفته رفته سبب ایجاد ضایعات پیش سرطانی و نهایتا سرطان در طی دوره ای 10 تا 30 ساله میگردد. لیکن ضایعات اولیه در پاپ اسمیر به نامهای CIN، بسیار زودتر رخ می دهند که فرصت کافی به بیمار و پزشک برای بررسی ضایعات و درمانهای موثر خواهد داد. بسیاری از این 10% از بیماران، در طی روند غربالگری سرطان دهانه رحم شناسایی گردیده و تحت درمان قرار میگیرند.

عفونت مزمن عبارت است از باقی ماندن ویروس بیش از 24 ماه در بدن بیماری که قبلا با تشخیص عفونت حاد ویروس مراجعه کرده است. این نوع عفونت یکی از تیپهای پر خطر ویروس، عامل اصلی برای ایجاد ضایعات پیش سرطانی و یا سرطان در هر دوجنس می باشد.

فاکتور های خطر برای ابتلاء به سرطان های مختلف ناشی از عفونت و بیماری پاپیلوما در زنان و مردان شامل :

1- شروع فعالیت جنسی در سنین کمتر از 19 سال (شروع فعالیت جنسی در سالهای پایین عمر سبب افزایش احتمال ابتلاء این ویروس می باشد.)،

2- دارا بودن بیش از یک شریک جنسی (هر فردی اعم از زن و یا مرد که دارای بیش از یک شریک جنسی به طور همزمان ویا تعویض مکرر و انتخاب شریک جنسی به صورت پی در پی داشته باشد، در معرض ابتلاء به پاپیلوما خواهد بود)

3- وجود ضایعات پیش سرطانی در هر ناحیه از بدن (دهانه رحم، مقعد، آلت تناسلی خارجی......)

4- عدم استفاده از کاندوم در حین فعالیت جنسی

یکی از فاکتورهای مهم ابتلاء به این ویروس، سن فرد است. در زنان، سنین اولیه جوانی حداکثر میزان ابتلاء و پس از یائسگی حداقل میزان ابتلاء مشاهد می گردد.

بله و این رفتارهای پر خطر جنسی، شانس ابتلا به عفونت و بیماری پاپیلوما را در افراد افزایش میدهد. البته در مورد تعریف رفتار پر خطر جنسی اجماع جهانی وجود ندارد، لیکن در مورد مصادیق این نوع رفتار جنبه های مختلفی مورد قبول جوامع علمی میباشد که عبارتند از:

افراد همجنس گرا: مرد (Gay) و زن (Lesbian)

افراد Bi-sexual (همجنس گرا و دیگر جنس گرا) که هم با همجنس خود و هم با غیر همجنس خود ارتباط جنسی دارد.

متوسل شدن به خشونت در هنگام رفتار جنسی (افرادی که رفتارجنسیشان همراه با خشونت با فرد مقابل است).

تماس جنسی محافظت نشده (عدم استفاده از کاندوم)

شروع فعالیت جنسی در سنین پایین

تعویض شرکای جنسی بین یکدیگر

انجام سکس گروهی

داشتن شرکای جنسی متعدد (ارتباط در یک زمان با شرکای متعدد و یا تغییر دم به دم شرکای جنسی)

داشتن یک شریک پرخطر، یعنی کسی که چندین شریک جنسی یا سابقه وجود زگیل تناسلی، بیماریهای مقاربتی دارد

مصرف الکل، ‌مواد مخدر و روانگردان قبل از انجام عمل جنسی و رابطه جنسی با شریکی که تا به حال مواد مخدر تزریق کرده است.

تا کنون بیش از 240 تیپ این ویروس در انسان شناسایی شده اند که حداقل 60 عدد از آنها سبب ایجاد بیماریهای تناسلی- مقعدی شامل انواع زگیل، ضایعات پیش سرطانی و برخی از آنها نهایتا منجر به سرطان می گردند.

اگر منظور میزان خطرناک بودن و یا نبودن آنها از نظر ایجاد سرطان باشد، تیپهای 6 و 11 که کم خطر هستند. رتبه بعدی و شایع ترین تیپ پر خطر این ویروس، تیپ 16 است که تقریبا نیمی از سرطانها خصوصا در زنان ناشی از این تیپ می باشد. تیپ پر خطر شایع دوم، تیپ 18 است. تیپهای 16 و18 مسئول 70% از سرطانهای گردن رحم می باشند. همچنین تیپ 16 در 80% سرطانهای سروگردن در هر دو جنس مشاهده می گردد.

12 تیپ پرخطر دیگر ویروس در تمامی انواع سرطان ها با فرکانس های متغیر گزارش شده اند.

از منظری دیگر، تیپهای 16،18،45،31،52 و58 مسئول بیش از 90% از موارد ایجاد سرطان دهانه رحم در خانم ها می باشند.

در ارتباط بین تیپ ها ی این ویروس با سرطان گردن رحم،نگاهی به جدول پایین داشته باشید:

ویروس پاپیلومای انسانی داراي دو نوع تيپ است:

1-تیپ‌های با ريسك بالا (14 عدد): تيپ هاي 16، 18 و 45 (كه مسئول حدود 94% سرطان هاي گردن رحم هستند) به همراه 31، 33، 35، 39، 51، 52، 56، 58، 59، 66، 68.

2—تیپ‌های با ريسك پايين: تعداد این نوع تیپها زیاد است. عمدتا شامل تيپ هاي 1، 2، 4، 6، 11، 42،43 و غیره هستند که علت 90 درصد زگیل‌های تناسلی در زنان و مردان میباشند. تیپهای 6 و 11 از بقیه شیوع بالاتری دارند. این تیپهای کم خطر که بسیار بندرت سبب ایجاد سرطان می گردند ( کمتر از نیم درصد) عمدتا شامل 6 و 11 می باشند. که مسئول ایجاد زگیل تناسلی و یک نوع بیماری بنام پاپیلوما توز راجعه حنجره می گردند. سایر تیپهای خوش خیمی که غیر از 6 و 11 عامل زگیلهای تناسلی و غیر تناسلی می گردند شامل بیش از 30 عدد می باشند(1،2،4،42،44،70،... )

تیپهایی دیگر از ویروس، طبق اظهار و دسته بندی سازمان بهداشت جهانی، در برخی از بافتهای سرطانی مشاهده گردیده ولی هنوز سرطانزایی آنها کاملا به اثبات نرسیده است. تیپهایی مانند 26،30،34،67،69،73،82،85،97 و غیره. لیکن در تقسیم بندی این سازمان، همه این تیپها در زمره کم خطر طبقه بندی شده اند. به عبارتی دیگر، در صورت وجود شواهد قانع کننده مبنی بر ایجاد سرطان توسط این تیپهای به خصوص، از این لیست، به لیست تیپهای پر خر تغییر مکان خواهند داد.

متاسفانه در گزارشات برخی از آزمایشگاه های تشخیصی در کشورمان، بعضا این تیپها را در دسته تیپهای ایجاد کننده سرطان (تیپهای پر خطر) و یا مشکوک به ایجاد سرطان طبقه بندی و به بیمار گزارش می دهندکه سبب تشدید اضطراب و نگرانی در بیمار می گردد. به اعتقاد اساتید دانشگاهی، حتی ذکر این گونه تیپهای خاص ویروس تحت اینگونه طبقه بندیها نه تنها کمکی به بیمار نمی نماید، بلکه سبب ارائه اطلاعات غلط و غیر علمی به جامعه بیماران و پزشکان می گردد.

بله. متاسفانه به وفور در زنان و مردان جامعه گزارش میشود. عفونت چندگانه و یا MULTIPLE (مالتیپل) یعنی شناسایی بیش از یک تیپ ویروس در بیمار. این مسئله سبب افزایش شدت بیماریهای دهانه رحم و ابتلاء به سرطان میگردد. این تعریف شامل تیپهای کم خطر نمی گردد. زیرا هدف عمده در تعیین تیپ در زنان و مردان، تیپ پر خطر است. حداقل 12% از افراد که دارای پاپ اسمیر طبیعی می باشند و 35% بیمارانی که دارای ضایعات سلولی در پاپ اسمیر هستند، مبتلا به عفونت مولتیپل می باشند. یکی دیگر از مهمترین علل و عوامل، ضعیف بودن پاسخ سیستم ایمنی بیمار است. همچنین یکی از علل شایع این نوع عفونت، داشتن شرکای جنسی متعدد به صورت همزمان و یا تعویض پی در پی شرکای جنسی در طول زمان می باشد. این نوع عفونت عمدتا در افراد زیر 30 سال مشاهده می شود همچنین ممکن است در یک زوج عفونت مولتیپل و در زوج دیگر یا اصلا مشاهده نشده و یا فقط یک تیپ گزارش شود ( عدم تطابق در زوجین- به بخش سئوالات مربوطه مراجعه گردد)

آمار شیوع بسیار مختلف و بر اساس رفتار جنسی، وضعیت اقتصادی و فرهنگی کشورهای دنیا متفاوت است ولی در آمریکا حدود 3/7% ، در اروپا 2 تا 6% و قاره آسیا بین 4 تا 17% گزارش شده است.در مطالعات ایرانی، شیوع این ویروس بین 5 تا 57% در زنان و در مردان ایرانی بین 5/9 تا 54% گزارش شده است.

بله. در زنان، در سنین نسبتا پایین (کمتر از 20سالگی) و سپس بین سنین 20 تا 40 سالگی، حداکثر شیوع عفونت و بیماری پاپیلوما مشاهده میگردد. لیکن در مردان در تمامی سنین باروری شیوع تقریبا در سنین مختلف یکسان است.

در سطح مردان جامعه عفونت پاپیلوما شایع تر از زنان جامعه است ولی چون به دلایل مختلف، این عفونت در مردان زودتر و سریعتر پاک شده و خود به خود بهبود میابد، لذا در اکثر جوامع، در تستهای آزمایشگاهی، زنان بیشتر موارد مثبت را تشکیل میدهند. همچنین باید به یاد داشت که این ویروس تمایل به مزمن شدن در زنان بسیار بیشتر از مردان دارد. با جمع بندی این دو یافته، درخواهیم یافت که احتمال مثبت شدن ویروس پاپیلوما در زنان بیش از مردان است. همچنین، در زنان احتمال ابتلاء به تیپهای پر خطر بیشتر از مردان می باشد.

بله. بسیاری از موارد عفونت پاپیلوما در مردان بدون علامت میباشد (ناقلین سالم) مدت زمان متوسط برای پاک شدن عفونت پاپیلوما در مردان 5 تا 9 ماه است و در 79% موارد، در طی 12 ماه عفونت در مردان پاک می گردد.

لذا اساسا باقی ماندن عفونت (مزمن شدن) در مردان کمتر از زنان است.

اگرچه تاثیر ویروس پاپیلوما بر شدت و پیش آگهی بیماری در مردان کمتر از زنان است، لیکن به دلیل عدم وجود روش های تشخیصی در مردان و یا فقدان هر دستورالعملی در این خصوص، احتمال شیوع بیماری را در مردان بیشتر از زنان می نماید. البته در 15 سال اخیر توجه ویژه ای در دنیا نسبت به مقوله پاپیلوما در مردان گردیده است.

بله. احتمال دارد پاپیلوما در مردان ایجاد عقیمی کند. عفونت پاپیلوما در مردان سبب تکثیر آن در منی می گردد و 2 % تا 31% از مردان در جامعه در منی خود حامل ویروس پاپیلوما هستند. مردان ختنه نشده حامل میزان بیشتری از ویروس در دستگاه تناسلی و نیز در منی خود می باشند. ویروس پاپیلوما همچنین سبب کاهش تعداد اسپرم در مردان پاپیلوما مثبت در نسبت با مردان پاپیلوما منفی میگردد. مطالعات علمی فراوان حاکی از این است که ویروس سبب تغییر در قابلیت حرکت اسپرم، کاهش سرعت آن و نیز اختلال در عملکرد کلاهک آن میگردد. همچنین اسپرم عفونی شده با ویروس پاپیلوما می تواند به شریک جنسی و متعاقبا به جنین (در روند ایجاد سلول تخم ) انتقال یابد.

ظاهرا بله. زنان پاپیلوما مثبت 6 برابر پاپیلوما منفی احتمال پایین تری برای حامله شدن دارند. در زنانی که کلینیک های IVF برای بررسی نازایی مراجعه می نمایند، نسبت به زنان نرمال جامعه به میزان دو برابر پاپ اسمیر غیر فعال و یا ضایعات سلولی غیر طبیعی مشاهده میگردد.

بر اساس بررسی صورت گرفته در ایالات متحده امریکا ، تنها 25% از جمعیت بررسی شده فاقد عفونت با پاپیلوما بوده اند، همجنین تنها 1% از، بیماران زگیل تناسلی – معقدی قابل رویت داشته اند .لیکن درصد قابل توجهی بیماران و خصوصا زنان فاقد زگیل تناسلی بوده و به جای ظهور علائم بالینی تغییرات بیماریزا در سطح سلول در پوست و یا مخاط ایجاد می شود. این تغییرات شامل همان تغییراتی است که پزشکان متخصص در آزمایشگاه پاپ اسمیر به دنبال آنها میگردند. این ضایعات به دو دسته: ضایعات سلولی با درجات پایین (LSIL) و ضایعات سلولی با درجات بالا (HSIL) تقسیم بندی شده و هر کدام زیر شاخه خود را دارد. مثلا LSIL شامل CIN-I و CIN-II و HSIL شامل CIN+2 و CIN-III است. این تغییرات سلولی در بسیاری از بیماران رخ می دهد.

خیر. بسیاری از این ضایعات سلولی خود به خود و بدون نیاز به درمان بهبود میابند. آنچه روند این تغییرات سلولی و پیش آگهی آنها به طرف ضایعات پیش سرطانی و یا سرطانی را تعیین میکند، آمادگی سیستم دفاع ایمنی بدن برای مقابله با ویروس است. لذا در بیشتر موارد ( بیش از 90%) در عرض یک یا حداکثر سه سال این ضایعات پس رفت نموده و بیمار خود به خود بهبود می یابد. لازم به ذکر است این تغییرات سلولی صرفا در سرطان دهانه رحم نبوده و در سرطانهای سایر اندامهای بدن در زنان و حتی مردان این مراحل فوق الذکر رخ می دهند.

علت این زمان طولانی برای بهبودی، مکانیسم های فرار ویروس از سیستم ایمنی بدن میزبان است که با روشهای مختلف سعی در منحرف نمودن پاسخ دقیق و قاطع ایمنی علیه ویروس مینماید. آنچه در این جنگ تن به تن بین سیستم ایمنی بیمار و ویروس تعیین کننده است تا حد بسیاری فاکتور های محیطی و فردی مانند: استعداد ژنتیکی بیمار، تغذیه، استرس، رفتار جنسی، استعمال دخانیات و الکل و غیره می باشد. بنابراین یکی از مهمترین فاکتورهای تعیین کننده در این روند نسبتا طولانی رفتار فرد بیمار است (لطفا به بخش سئوالات تقویت سیستم ایمنی مراجعه نمایید).

اگر این تغییرات سلولی تمایل به ایجاد سرطان داشته باشند ، این روند بین 10 تا 25 سال به طول خواهد انجامید. فاکتور های ناثیر گذار در ایجاد روند سرطانی شامل : نوع تیپ ویروس (عمدتا 16)، افرادی که دارای نقص سیستم ایمنی هستند (مانند مبتلایان به ایدز، گیرندگان پیوند)، عفونت همزمان با دیگر عوامل بیماریهای آمیزشی، تعداد بالای زایمان و خصوصا سن پایین در اولین بارداری، استفاده طولانی از داروهای ضد بارداری، استعمال بالای دخانیات و ابتلا همزمان با چند تیپ پر خطر ویروس (که در افراد با رفتارهای پر خطر جنسی به فراوانی مشاهده میشود) و غیره میباشند.

تیپهای 6 و11 ویروس پاپیلوما اگرچه از نوع کم خطر هستند و بیش از 90% موارد عامل ایجاد زگیل تناسلی هستند لیکن سبب ایجاد بیماری دیگری به نام RRP می گردند. در این بیماری زگیل هایی روی حنجره و بخش های نزدیک آن در بالای راههای تنفسی ایجاد گردیده که منجر به انسداد راه تنفسی می گردد. این بیماری یا درکودکان در دوران بارداری مادر رخ داده که عمدتا در نتیجه انتقال عمودی از مادر آلوده به پاپیلوما به نوزادش در حین زایمان رخ می دهد؛ ویا نوع بالغین آن دیده میشود که از طریق جنسی به بیمار منتقل می شود. این نوع اخیر بیشتر در دهه سوم زندگی اتفاق می افتد. RRP سبب ناتوانی بیمار به حدی می گردد که نیاز به مداخله جراحی خواهد گردید. در موارد محدودی می تواند تبدیل به ضایعات بد خیم و کشنده نیز میگردد.

پاپیلوما در 90% از موارد از طریق تماس جنسی مستقیم یعنی از طریق تماس با پوست آلوده دستگاه تناسلی، غشاهای مخاطی یا مایعات تناسلی-دهانی-مقعدی که آلوده هستند و در حقیقت از طریق انتقال مایعات و ترشحات بدن بین شرکای جنسی و با این واسطه سبب سرایت عفونت و بیماری پاپیلوما میگردد. چه از طریق واژینال و یا مقعدی باشد.

خیر. از طریق رابطه جنسی غیر مستقیم شامل: رابطه تناسلی -دهانی (سکس دهانی) و دهانی-مقعدی و یا دهانی - دهانی نیز منتقل میشود. مهم در اینجا نوع رابطه است. یعنی با قصد لذت این کارها انجام گیرد. با این حال، راه‌های انتقال غیرمستقیم دیگر نیز از طریق تماس پوست با پوست (به طور مثال، آلت تناسلی شرکای جنسی با یکدیگر)، با واسطه دست‌ها (انگشتان) امکان پذیر است.

لذا در بيشتر موارد دخول يك شرط اصلي براي اين انتقال است ولي مواردي كه دخول انجام نشده اما تماس پوستی بين آلت‌هاي تناسلي صورت گرفته و يا دخول در دهان نيز مي‌تواند سبب انتقال ویروس البته به ميزان شیوع كمتري نسبت به دخول در آلت تناسلي و يا مقعد گردد. ممکن است برای انتقال پاپیلوما بین زن و مرد در طول فعالیت جنسی (از مقعد زن به اندام تناسلی مرد، لمس دست زن به اندام تناسلی مردان و تلقیح خود به خود در هر دو جنس) این زمینه را فراهم کند.

یکی از راه های نامحسوس انتقال جنسی انتقال ویروس وجود خراش های بسیار نازک روی پوست و یا مخاط خصوصا در نواحی تناسلی افراد است. این نواحی در زنان شامل: واژن، آلت تناسلی خارجی، میان دوراه (ناحیه بین منفذ واژن تا منفذ مقعد) و خود مقعد میباشد. در مردان این نواحی شامل: آلت تناسلی ، بیضه ها، میان دوراه (ناحیه بین بیضه ها تا منفذ مقعد) و خود مقعد میباشد. اساسا ویروس از طریق چنین راه های باریک و بعضا میکروسکوپی امکان انتقال به لایه ی زیرین پوست را پیدا می‌کند. همچنین در طریقه انتقال جنسی، خراش ایجاد شده در نتیجه دخول به واژن و یا مقعد راه اصلی ورود ویروس است.به همین دلیل هرگونه التهاب در اندام های تناسلی ( واژن در خانمها و آلت تناسلی در آقایان) درنتیجه امراض مقاربتی سبب ایجاد این خراش های میکروسکوپی و سهولت ورود ویروس پاپیلوما به فرد می گردد.

متاسفانه انگشتان دست افراد نقش بسیار مهمی هم در انتقال مستقیم و هم غیر مستقیم جنسی دارند. حتی میتوان ادعا نمود که در انتقال غیر جنسی نیز دخیل هستند (- به پایین مراجعه شود)

انتقال غیر جنسی ویروس از طریق استفاده از انگشتان از فرد به خودش نیز می تواند با مالیدن و یا خاراندن ناحیه تناسلی اتفاق بیفتد. بنابر این رابطه جنسی به صورت غیر دخول یا تلقیح از طریق انگشتان می تواند شریک جنسی را آلوده کند.

شواهدی مبنی بر انتقال پایلوما از دست به دستگاه تناسلی یا از دستگاه تناسلی به دست از طریق خود تلقیح یا از فرد به فرد دیگر وجود دارد. در اینجا منظور این است که به قصد لذت جنسی این کار صورت نگرفته است. لذا انتقال به دیگری مثلا بین زن و شوهر و یا بین والدین و فرزندان بدون هیچ مداخله جنسی نه تنها امکان پذیر است، بلکه بسیار شایع هم میباشد.

شیوع پاپیلوما در افراد باکره ( دختر و یا پسر) بسیار پایین تر از افراد فعال از نظر جنسی است.درصورت صحت ادعای افراد باکره در مورد عدم تجربه جنسی قبلی ، این موارد مثبت را می‌توان به انتقال ویروس از راه های غیر جنسی ( اشیا آلوده و یا انتقال کاملا اتفاقی) منسوب نمود. ولی در افراد باکره انجام عمل نزدیکی بدون دخول شامل: انگشت به آلت، مالش آلت به آلت بدون دخول آلت به واژن و یا مقعد و آلت به دهان همگی می تواند سبب انتقال جنسی پاپیلوما گردند. این نکات به دلیل تصور اشتباه افراد به ظاهر باکره به این موضوع است که فقط نزدیکی از راه واژینال سبب انتقال ویروس میگردد. لذا نزدیکی از مقعد، نزدیکی از راه دهان و یا مالش آلتهای تناسلی، همه اینها به سادگی سبب انتقال ویروس به افراد باکره میگردد.

خیر. ویروس پاپیلوما از طریق خون منتقل نمی‌شود.

بسیاری از تحقیقات مشخص نموده که ژن و یا به اصطلاح DNA ویروس روی انگشتان بسیاری از افراد مبتلا به عفونت با ویروس پاپیلوما مشاهده می‌شود. ویروس باقی مانده بر روی انگشتان دست فرد آلوده یکی از مهم ترین راه های انتقال غیر جنسی این ویروس محسوب می گردد. این انتقال از اندامی به اندام دیگر در شخص آلوده و یا به شریک جنسی او و حتی به دیگر افراد جامعه می‌تواند صورت پذیرد.

انتقال از طریق خارش زگیل تناسلی با دیگر نقاط دستگاه تناسلی یک فرد از طریق خود تلقیحی نیز می‌تواند صورت گیرد. بدین معنی که بدون هیچ گونه تماس جنسی، فرد مبتلا به زگیل، ویروس را به دیگر اندام خود و نیز به دیگران میتواند منتقل نماید.

انتقال از راه دهان بدون مبادرت به عمل جنسی نیز یکی از طرق انتقال غیر جنسی است. شایعترین راه، بوسه عمیق (Deep Kissing) بین زن و مرد به صورت صرفا معاشقه و بدون انجام مقاربت میباشد. لیکن ویروس از طریق بوسه معمولی (مانند ارتباط عاطفی بین والدین و فرزندان) احتمالا قابل انتقال نمیباشد. انتقال از طریق دستان آلوده خصوصا در کودکان گزارش شده است. این انتقال از پدر و یا مادر و یا دیگر افراد خانواده به کودک و یا از کودک به صورت خود تلقیحی از زگیل های دست و پا به ناحیه تناسلی صورت میگیرد.

ویروس پاپیلوما میتواند پس از7 روز در دمای اتاق ویا در محیط مرطوب عفونی باقی میماند. لذا، باقی ماندن طولانی مدت پاپیلوما در محیط بیرونی بر روی اشیا و یا سطوح می‌تواند عاملی برای انتقال غیر جنسی آن باشد. این نوع انتقال مسئول حدود 10% از موارد میباشد. لیستی از اشیایی که بالقوه توانایی انتقال ویروس را میتوانند دارا باشند عبارتند از:

حوله حمام، محیط استخرهای عمومی، دستشوئیهای عمومی (خصوصا صندلی های توالت و ...)، محیط های پزشکی.

تذکر مهم. لازم به ذکر است هنوز انتقال از راه های بالا از نظر علمی صد در صد به اثبات نرسیده است. لذا همانگونه که در بالا تاکید شده است، بالقوه پتانسیل انتقال را دارا هستند.

در سالهای اخیر، این نوع طریقه انتقال همچنین به عنوان یک فرضیه علمی در انتقال پاپیلوما بین زوجینی که علی رغم وفاداری به یکدیگر و عدم وجود هر گونه رابطه خارج از منزل به عفونت و یا بیماری پاپیلوما مبتلا میگردند، مطرح شده است.

بله. پاپیلوما یک عفونت نسبتا شایع در مجرای مقعد می باشد. شیوع این ویروس در مقعد وابستگی کامل به رفتار جنسی فرد دارد. مثلا بالاترین شیوع در مردان همجنس باز(2/47%) و کمترین شیوع در مردان معمولی جامعه که فقط با زنان ارتباط جنسی دارند(2/12%) می باشد. در مردانی که فاقد هرگونه رابطه خارج از منزل بوده و از نظر سلامت جنسی در وضعیت نرمالی به سر میبرد، مشاهده ویروس در مقعد، امری نادر می باشد. همچنین در مردان غیر همجنس باز ( مردان معمولی جامعه) ، تماس مداوم بین بیضه ها با میان دو راه و ناحیه مقعد می تواند حضور ویروس را در ناحیه مقعد توجیه نماید ( راه غیرجنسی و اتفاقی). راه انتقال مقعدی از طریق خودتلقینی و یا از طریق شریک جنسی آلوده به صورت ماساژ انگشتان و فرو بردن در داخل مقعد شریک دیگر صورت می گیرد. باید توجه داشت برای انتقال ویروس به مجرای مقعد، الزاما نیاز به نزدیکی از راه مقعد نمی باشد. همچنین در مردان غیر همجنس باز، حضور ویروس در کانال مقعد می‌تواند نشان دهنده انجام نزدیکی بدون دخول از طریق راه های بالا بین زن و مرد باشد.

انتقال از مادر به فرزند

ویروس پاپیلوما از نظر تئوریک هم از پدر و هم از طریق مادر آلوده در حین تشکیل تخم در هنگام لقاح امکان پذیر است. لیکن این طریقه انتقال احتمالا در عمل به طور شایع رخ نمیدهد. همچنین انتقال عمودی در داخل رحم (منظور در طی دوره حاملگی از مادر به جنین) تقریبا نادر است. بیشترین احتمال انتقال ویروس بین مادر و فرزند در حین زایمان می باشد. اگر مادر از قبل آلوده به ویروس بوده (با و یا بدون زگیلهای تناسلی-مقعدی) و کادر پزشکی از این مسئله از قبل آگاه باشند، شاید انجام سزارین بتواند از آلودگی نوزاد در حین عبور از کانال زایمانی جلوگیری نماید ولی تاثیر انجام عمل سزارین برای جلوگیری از انتقال حین زایمان هنوز به درستی به اثبات نرسیده است. زیرا احتمال انتقال عفونت در زایمان طبیعی حدود 4/51٪ و از راه سزارین حدود ۲۷٪ است بنابراین در هر دو حالت احتمال انتقال وجود دارد.

گزارش‌هایی مبنی بر شناسایی ویروس از جمله انواع تیپ پرخطر آن در شیر مادر و آغوز وجود دارد.

خیر. در صورت ابتلای مادر به HPV، محدودیت و قطع کردن شیردهی توصیه نمی شود.

پاپیلوما در دهان

ویروس پاپیلوما در دهان 1% تا 4% از زنان و 3% تا 18% از مردان در جامعه در سنین یکسان یافت میگردد و شیوع آن در دهان در افراد همجنس باز بیش از سایر افراد جامعه گزارش گردیده است.همچنین در زنان همجنس باز جامعه ، پاپیلومای دهانی شیوع بیشتری نسبت به دیگر زنان جامعه دارد. . اینطور به نظر میرسد که ویروس از حفره دهان به عنوان محیط اولیه بیماری (و تکثیر) استفاده کرده و سپس نقاط حساس دیگر بدن مانند حلق و حنجره ، را نشانه میگیرد.

حفره دهان می‌تواند به ویروس آلوده شود. اگر در دهان فردی زخم و یا التهاب (دندان‌ها، آفت دهانی، التهاب لثه و ...) و یا زخم های ناشی از خوردن و جویدن وجود داشته باشد، می تواند راهی برای نفوذ ویروس از طریق جنسی ( وارد شدن آلت تناسلی زن در دهان مرد و یا آلت تناسلی مرد در دهان زن) و یا غیر جنسی ( بوسه عمیق از فرد آلوده به ویروس) صورت پذیرد. انتقال پاپیلوما از دهان ممکن است از طریق سکس دهانی و یا از طریق بوسه عمیق دهان به دهان (Deep Kissing) از طریق فرد آلوده به ویروس رخ دهد. در اینگونه موارد مایع بزاق به شدت آلوده به ویروس است و به تنهایی رل مهمی در انتقال ویروس خواهد داشت لیکن باید توجه داشت اساسا حفره دهان مکان مناسبی برای این ویروس از جنبه بیولوژیک نمی باشد. لذا در بسیاری از بیماران اگر چه راه اصلی ورود ویروس است، لیکن در تستهای آزمایشگاهی در نمونه های دهانی عمدتا منفی گزارش میگردد.

تحقیقات نشان داده‌اند که ارتباطی بین تعدد انجام نزدیکی واژینال و شناسایی پاپیلوما در دهان خانم‌ها وجود دارد: انجام نزدیکی بیشتر از ۱۰ بار در ماه، احتمال یافتن پاپیلوما در دهان خانم‌ها را تا ۷۷ % افزایش می‌دهد. این یافته در مقایسه با بانوانی بوده که نزدیکی آنها صفر و یا فقط ۱ بار در ماه بوده است.

بله این اخبار صحت دارند. اساسا باید به خاطر داشت که به دلیل تغییر رفتار جنسی در دهه های اخیر در دنیا و تمایل به انجام سکس از طریق دهان، در جوامع مختلف عفونت دهانی پاپیلوما با شیوع بیشتر و در سنین پایین مشاهده می گردد. سرطان دهان در دنیا در دهه های اخیر به طرف سنین پایین تر و اوج جوانی تمایل پیدا کرده است. این شیوع خصوصا از هنگام اولین تجربه آمیزشی در جوانان شروع به افزایش مینماید. این به دلیل تغییر در رفتارهای جنسی و شروع زود هنگام فعالیتهای جنسی همراه با انجام بیشتر دفعات نزدیکی از طریق دهان تلقی می گردد.

یکی از علل قابل تامل در افزایش حضور ویروس در دهان، تفکر اشتباه عموم جامعه نسبت به این مسئله است که مبادرت به انجام سکس از راه دهان سبب احتمال کمتر در سرایت بیماریهای آمیزشی و کمتر هزینه بودن آن ( ازجنبه سلامتی- منظور هزینه های مادی نیست) در فرد است.

همچنین برخی از دختران نیز به همین تصور ، علیرغم سالم بودن پرده بکارت در آنها ، به دلیل مبادرت به سکس از راه دهان ، مبتلا به پاپیلوما ی دهانی و متعاقبل در پاره ای از موارد به نوع تناسلی آن میگردند.

به طور کلی اینگونه رفتارها و افکار اشتباه سبب کاهش سن ابتلا به سرطان های سر و گردن و خصوصا سرطان دهانی در جوامع کنونی در دنیا گردیده است.

بله. کاملا. ارتباط حضور پاپیلوما در دهان بیماران نقش به سزایی در انتقال عفونت به سایر اقشار جامعه دارد، خصوصا عفونت پاپیلوما در دهان نقش عمده ای در انتقال ویروس در بین افراد یک خانواده را داراست.

علاوه بر این، هر گاه فردی مبتلا به نوع دهانی بیماری پاپیلوما باشد، احتمال ۶۵ % سرایت عفونت به حفره دهانی در شریک جنسی متصور است.

واقعیت این است که در روند انتقال دهانی پاپیلوما نمی‌توان نقش انگشتان دست فرد را خصوصاً از جنبه خود تلقیحی را نادیده گرفت. خصوصا یکی از فاکتورهای مهم درمورد عفونت دهانی پاپیلوما و بروز سرطان دهانی در زنان اولین تماس‌های جنسی و تداوم انجام نزدیکی از راه دهان در زندگی فرد است. باید توجه داشت نزدیکی از راه دهان با زن یا مردی که مبتلا به زگیل تناسلی است، از نوع رفتارهای جنسی پرخطر محسوب میگردد.

حضور این ویروس در دهان فاکتور مهمی در ابتلاء سرطان دهان در انسان می باشد. و به نظر میرسد حفره دهان یک محل ذخیره برای ویروس برای ابتلا به دیگر نقاط سر و گردن است. در سالهای اخیر، بالغین جوان احتمال بیشتری برای ابتلا به عفونت پاپیلوما در دهان و نیز سرطان دهان داشته اند. مبادرت به نزدیکی در سنین پایین نیز از دیگر عوامل افزایش سرطان دهان در سالهای اخیر است.

الزاما خیر. لذا در مواردی که بیمار با شکایت دهانی به پزشک مراجعه نموده و یا اینکه پزشک مشکوک به ضایعه پاپیلوما در دهان باشد، در هر دو این موارد، معاینه حفره دهان و عدم یافتن ضایعه و یا عدم شناسایی ویروس در تست آزمایشگاهی بر روی نمونه دهانی، نمی‌توان عفونت HPV را در چنین بیمارانی اثبات و یا حتی تفکیک نمود. باید به این نکته توجه داشت که در بسیاری از بیماران، عفونت دهانی پاپیلوما عمدتا یک عارضه اولیه و تحت بالینی است .

اگر مردی با شرکای جنسی متعددی ارتباط داشته باشد، به‌ازای هر شریک همزمان، احتمال ابتلا به پاپیلوما ۱۷% تا ۱۸ % وجود دارد. همچنین اگر با شریک جنسی خود مکرراً و به نحو غالبی نزدیکی از راه دهان داشته باشد، احتمال ابتلا به عفونت دهانی تا حدود ۲۸.۵ % افزایش می‌یابد. همچنین بانوانی که مبتلا به سرطان دهانه رحم هستند، همسران آنها به میزان ۲ برابر مردان عادی جامعه احتمال ابتلا به سرطان لوزه‌ها را دارند. اضافه بر این، از بعد سرطان‌های دهانی ، احتمال سرایت از دستگاه تناسلی زنان بیشتر از دستگاه تناسلی مردان است.

زگیلهای تناسلی-مقعدی در کودکان

بله. در برخی از موارد، کودکان بعد از سن 2 سالگی از طریق راه های انتقال غیر جنسی مبتلا به پاپیلوما میگردند. یکی از راه های ابتلا به زگیلهای تناسلی-مقعدی در کودکان، سرایت از زگیلهای غیر تناسلی در آنهاست که توسط خود- تلقیحی (Autoinoculation) و یا دیگر- تلقیحی (Heteroinoculation) رخ میدهد.

باید توجه داشت ظهور ناگهانی زگیلهای تناسلی-مقعدی در کودکان استفاده جنسی (Child Abuse) را مطرح میکند مگر خلاف آن ثابت شود. البته در سالهای اخیر، در 10% تا 20% از زگیلهای تناسلی-مقعدی در کودکان بدون وجود هیچ سابقه سوء استفاده جنسی (Child Abuse) گزارش میگردد. اگر چه پتانسیل تیپهای پرخطر پاپیلوما در کودکان هنوز معلوم نیست، ولی در زگیلهای تناسلی در کودکان، تیپ 16 بعضا قابل شناسایی است. در صورت عدم سابقه سوءاستفاده جنسی در کودک مبتلا، عمده انتقال از نوع غیرجنسی و از طریق خانواده (والدین) میباشد

برابر دستورالعملهای بین المللی، در حال حاضر شواهد کافی برای انجام تستهای تعیین ژنوتیپ ویروس پاپیلوما (PCR) در کودکان موجود نبوده و توصیه نمیشود. زیرا:

در اکثریت قریب به اتفاق موارد عفونت پاپیلوما در کودکان موقتی میباشد و توسط دفاع ایمنی بدن در این سنین به آسانی قلع و قمع میگردد.

نتیجه منفی یک تست پاپیلوما در کودکان بیانگر عدم عفونت (قبلی و یا فعلی) نمیباشد.

بعضا در کودکانی که مورد سوء استفاده جنسی (Child Abuse) قرار نگرفته اند، DNA ویروس در نقاط مختلف بدنشان قابل شناسایی است که احتمال انتقال از راه های غیر جنسی و عمدتا از طریق مادر را مطرح مینماید.

شناسایی تیپها در کودکان به صورت صد در صد بیانگر راه سرایت نمیباشد، زیرا تمایل ویروس به عفونت در کودک با فردی که عفونت را منتقل کرده است (مثلا از مادر) به صورت 100% نیست.

حتی با دردست داشتن پاسخ یک تست، در غیاب هر گونه ضایعه قابل مشاهده در کودک، هیچ گونه تغییر در پروتکل درمانی رخ نخواهد داد و اصولا هیچ درمان اختصاصی ضد ویروسی برای این ویروس در دسترس نیست.

یکی دیگر از راه های انتقال به طفل هنگام تعویض پوشک از مادر آلوده به فرزند است. راه دیگر انتقال به کودک متاسفانه در پاره ای از موارد به دلیل سوء استفاده جنسی از کودک و یا Child Abuse است.

بنا بر تعریف، زگیلهای تناسلی-مقعدی ضایعات خوش خیمی هستند كه توسط تيپ‌های کمخطر ويروس پاپيلوما ايجاد مي‌شوند، و مي‌توان ادعا کرد كه شايع‌ترين نشانه ابتلا به اين ويروس هستند. همچنین زگيل‌هاي تناسلی يكي از شايع‌ترين بيماري‌های آميزشی منتقله به انسان هستند. لازم به ذکر است چون تنوع بروز زگیل در تمامی اندامهای زن و مرد و حتی کودکان وجود دارد، لازم است توجه کنید که عبارت "زگیلهای تناسلی-مقعدی" صحیح تر به نظر میرسد. اگر چه در بسیاری از موارد ممکن است این زگیلها فقط در ناحیه تناسلی و یا فقط در اطراف و یا داخل مقعد باشند.

براساس موقعیت آناتومی بدن و شکل ظاهری زگیل ها بر دو نوع تناسلی- مقعدی و غیر تناسلی تقسیم بندی می‌شوند. انواع زگیل غیر تناسلی شامل: زگیلهای صاف، زگیلهای انگشتان و به ویژه زگیلهای شصت پا و سایر نقاط بدن میباشند.

زگيل‌هاي تناسلی يكي از شايع‌ترين بيماري‌های آميزشی منتقله به انسان هستند كه حدودا 75 درصد از زنان و مردان جامعه در مقطعی به آن مبتلا می شوند.

عمدتاً، سن بروز زگيل 18 تا 59 سال در زنان و مردان بوده و اوج شيوع آن در افراد زير سن 40 سال است. دقیقتر بخواهیم اشاره کنیم، اوج سنی ابتلا به زگیل تناسلی در مردان ۲۵ تا ۲۹ سال و در زنان ۲۰ تا ۲۴ سالگی است. در مطالعات بیماران ایرانی، برای هر دو جنس اوج بروز در سنین ۲۰ تا ۳۰ سال می باشد. با افزایش سن میزان بروز زگیل تناسلی کاهش می یابد، لیکن در سراسر زندگی جنسی یک فرد احتمال ایجاد زگیل تناسلی در همهی سنین وجود دارد.

این زگیلها غالبا به ضایعات سرطانی تبدیل نمیشوند و اگرچه عموما زگيل‌های تناسلي خاصيت سرطاني شدن ندارند ولي در موارد نادری به سوي اين تغييرات گرايش پيدا می‌كنند.

دوره پنهان (کمون) یعنی زمان لازم بین ورود ویروس به بدن تا ظهور زگیل تناسلی، بسیار متغیر بوده و بین سه و تا چند هفته و عمدتا 2 تا 3 ماه پس از تماس جنسي، و حتی تا مدت 8 ماه بعد از تماس، زگیل میتواند ايجاد مي‌شود. لذا یک دوره نهان بین 3 هفته تا 8 ماه بین ایجاد ارتباط تا ظهور زگیل وجود دارد؛ اگرچه در حدود 40% موارد يا زگیل ايجاد نمي‌شود يا به‌قدري كوچك است كه توسط بيمار احساس و یا مشاهده نمي‌شود.

منابع امریکایی و از جمله مرکز مدیریت بیماریهای این کشور اعلام کرده است که در عصر حاضر، 75 تا 80 درصد زنان و مردان در دوران باروری حداقل یک بار عفونت پاپیلوما با و یا بدون زگیلهای تناسلی-مقعدی تجربه میکنند. در بسیاری از جوامعی که برنامه واکسیناسیون را در برنامه کشوری گنجانده اند، شیوع 1% تا 1.5% را ذکر کرده اند.

در تحقیقات انجام یافته در کشورهای عضو اتحادیه اروپا، بین 2% (اسپانیا) و %6 (لهستان) از مردان مبتلا به زگیل تناسلی بوده اند. شوهران زنان هلندی که تغییرات سلولی غیر طبیعی در پاپ اسمیر داشته اند، 5/2 درصد دارای زگیل بوده اند و در ۵۸ درصد از مردان همجنس باز نیز مبتلا به زگیل تناسلی-مقعدی مشاهده شده است؛ خصوصا آنهایی که با یا بدون استفاده از کاندوم از طریق مقعد نزدیکی کرده اند ( هم فاعل و هم مفعول). در ایران متاسفانه اطلاعاتی در مورد شیوع زگیلهای تناسلی-مقعدی در جامعه در دسترس نیست.

خیر. همه افراد مبتلا نمیشوند. اغلب عفونتهای پاپیلوما فاقد هرگونه علائم بالینی و از جمله زگیل تناسلی هستند و احتمالاً در ۴۰ ٪ موارد شخص بیمار حتی فاقد زگیل تناسلی است. لذا در بسیار از موارد بیمار مبتلا به پاپیلوما فاقد علامت بالینی بوده و در بقیه موارد به صورت زگیل تناسلی مقعدی بروز میکنند.

علت ایجاد زگیل، سرایت ویروس پاپیلوما از طریق تماس جنسی (و همچنین فعالیت جنسی دهانی در مورد زگیلهای دهانی) و ندرتا از طریق اشیا است (لطفا به بخش سئوالات انتقال ویروس پاپیلوما رجوع گردد). البته سرایت جنسی بدون نیاز به دخول و توسط خراش و مالش بین آلت‌های تناسلی فرد مبتلا و سالم نیز صورت می‌پذیرد.

از نظر باليني عمدتا هيچ علامتي جز خود زگيل وجود ندارد و فقط در صورت ايجاد در مقعد، مي‌تواند در هنگام اجابت مزاج در بيمار ناراحتي ايجاد کند. همچنین در صورت ایجاد در منفذ واژن هنگام نزدیکی، ممکن است در زنان درد و ناراحتی ایجاد کند. اگرچه این زگیلها عمدتاً خوشخیم هستند (وقتی در اثر تیپهای کمخطر ایجاد میشوند)، به‌دليل ايجاد استرس و اضطراب در بيمار، سبب مراجعات مكرر به پزشك مي‌شود. ندرتا بیماران از خارش شکایت میکنند.

زگیل‌ها داراي اشكال متفاوت بوده و از یک عدد تا ده ها عدد به ‌صورت پراكنده و يا مجتمع و از حالت قارچي شكل تا به فرم گلكلمی متغير هستند. ممكن است زگيل فقط يك عدد باشد و يا به‌صورت مجتمع كنارهم باشند. اين تغييرات به صورت‌هاي مختلف در زنان بر روي لب‌هاي بزرگ و کوچک آلت تناسلي، ميان‌دوراه و مقعد و در مردان بر روي تنه آلت تناسلي و کیسه بيضه‌ها، ميان‌دوراه و مقعد مشاهده مي شوند. زگيل حتي مي‌تواند در سوراخ پيش‌آبراه، داخل واژن، داخل دهانه‌ي رحم و يا داخل مقعد هم ايجاد شود. همچنین می‌تواند در ناحیه مثلثی بالای آلت تناسلی زن و مرد (پایین شکم و بالای آلت تناسلی- یعنی محل رستنگاه مو) نیز مشاهده شود. اندازه آن مي‌تواند بين 1 تا 5 ميلي‌متر متغیر باشد ولي ممكن است با تعداد متعدد به ‌صورت دسته جمعی ناحيه تناسلي را آلوده کنند. زگیل ها از نظر شكل، همراه با ساقه و یا بدون ساقه می‌توانند باشند. رنگ آنها نيز بسيار متغير است و گاهی موجب خونريزي می‌شوند. باید توجه داشت که برخی دیگر از بیماریهای جنسی و غیر جنسی ضایعاتی بسیار شبیه به زگیلهای تناسلی-مقعدی ایجاد میکنند. همچنین برخی تظاهرات پوستی در اندامهای تناسلی زنان و مردان بروز میکنند که اصلا ربطی به زگیلهای تناسلی-مقعدی نداشته ولی بسیار شبیه به یکدیگر هستند.

اولین توصیه، حفظ خونسردی و عدم نشان دادن واکنشهای عصبی و یا مطرح کردن با دیگر افراد جامعه است. اکیدا توصیه میشود هنگام مشاهده در ضایعه مشکوکی در اندامهای تناسلی، بدون هیچ گونه دستکاری و خونرریزی و تراشیدن و غیره به کلینیک پاپیلوما-بیمارستان لولاگر و یا پزشکان متخصص زنان، اورولوژی، عفونی و یا پوست مراجعه گردد. در مورد زگیلهای دهانی علاوه بر مراجع بالا میتوانید به متخصصین گوش و حلق و بینی مراجعه نمایید.

راه های انتقال این زگیلها بسیار شبیه به انتقال خود ویروس است. زگیل های تناسلی بسیار عفونی و مسری هستند هرگاه فردی مبتلا به این زگیل ها باشد در ۶۵٪ موارد شریک جنسی وی به زگیل مبتلا خواهد گردید. به دلیل احتمال بالای انتقال ویروس پاپیلوما بین شرکای جنسی، حتی در غیاب زگیل تناسلی قابل مشاهده نیز این انتقال صورت می گیرد. اگر بیمار فاقد زگیل تناسلی باشد، بیمار بدون علامت محسوب می گردد. زگیلها یا از طریق تماس مستقیم با بافت پوستی یا مخاطی یک فرد آلوده و یا از طریق اشیا و لوازم آلوده منتقل میگردند. راههای انتقال غیرجنسی زگیل تناسلی خصوصا در اشخاصی که با یکدیگر به صورت مداوم معاشرت و زندگی مشترک دارند، نیز محتمل است. در اینگونه موارد توالت فرنگی، حوله آلوده و غیره احتمالا پتانسیل انتقال را از فرد آلوده به فرد غیرآلوده دارند. مهم‌ترين راه انتقال ويروس پاپیلوما و ايجاد زگيل، تماس مستقيم آلت‌هاي تناسلي زن و مرد حين رابطه جنسي و يا به‌طور غير مستقيم (بدون دخول و یا همراه با بازی کردن بین شرکای جنسی به نحوی که جنبه رابطه جنسی به آن اطلاق گردد). همچنین رابطهی جنسي از راه دهان و مقعد با فرد آلوده نیز از مهم‌ترین راه های انتقال هستند. در بيشتر موارد، دخول يك شرط اصلي براي انتقال ویروس پاپیلوما است ولي مواردي كه دخول انجام نشده اما مالش بين آلت‌هاي تناسلي صورت گرفته و يا دخول در دهان، نيز مي‌تواند سبب ايجاد زگيل، البته با شیوع كمتري نسبت به دخول در مجرای تناسلي و يا مقعد شود. همچنین وجود هم‌زمان زگیل‌های دهانی و تناسلی در برخی افراد جامعه مشاهده می‌شود. انتقال از طریق دست آلوده در 38 درصد از زنان و 64 درصد از مردان مبتلا به زگیل تناسلی گزارش شده است.

بله. زگیلها میتوانند از طریق اشياء آلوده به این ويروس نیز انتقال یابند. در بسیاری از موارد علت اصلی انتقال مشخص نمیباشد، خصوصا در بیماران بدون علامت و یا در مواردی که زگیل بسیار کوچک باشد به نحوی که بیمار متوجه آن نگردد. این مسئله خصوصا در مورد زگیل های کوچک در نواحی میان دو راه بین واژن و مقعد در خانم ها و بین پوست بیضه و مقعد در آقایان می‌تواند اتفاق بیفتد. زگیل های میان دو راه در هر دو جنس زن و مرد و بدون وجود سابقه دخول در مقعد در برخی بیماران قابل مشاهده است. (برای ادامه این مبحث لطفا بخش سئوالات "راه های انتقال ویروس پاپیلوما" را مطالعه نمایید.)

شایعترین تیپها در زگیلهای تناسلی به ترتیب: تیپ ۶ و تیپ ۱۱ است. حدود 15% زگيل ها توسط تیپ‌های 16و 18 و ساير تيپ‌هاي با ريسك بالا ايجاد ميگردند. انواع دیگر تیپ های ویروس در زگیل عبارتند از تیپهای کم خطر که غیر از 6 و 11 عامل زگیلهای تناسلی و غیر تناسلی می گردند که شامل بیش از 30 عدد می باشند (1،2،4،42،44،70،... ). لازم به ذکر است شناسایی تیپ های کم خطر غیر از ۶ و ۱۱ فاقد هرگونه ارزش تشخیصی و بالینی می باشد. لازم به ذکر است گزارش اینگونه تیپ ها که مسئول ایجاد زگیلهای غیرتناسلی دست و پا میباشند در برگه جواب آزمایش بیمار غیر ضروری است و صرفا سبب ایجاد استرس و اضطراب بیمار در صورت مثبت شدن می گردد.

۱- سن پایین بیمار (زیر ۳۰سالگی)

۲- جنس مذکر

۳- سطح تحصیلات پایین

۴- مجرد ماندن

۵- ابتلا به تیپ با ریسک بالا پاپیلوما

۶- سن پایین هنگام اولین تجربه جنسی

۷- وضعیت اولین شریک جنسی (خصوصا در افرادی که شرکای جنسی متعددی دارند)

۸- عدم استفاده از کاندوم

۹- داشتن سابقه فامیلی (خانواده -اطرافیان) برای زگیل تناسلی

۱0- وجود همزمان بیماریهای آمیزشی دیگر

۱1- مصرف داروهای ضد بارداری

۱2- مصرف الکل

13- مصرف دخانیات

14- تعدد شرکای جنسی (همزمان و یا غیر همزمان)

کاملا. لازم به ذکر است تعداد و موقعیت زگیلهای مقعدی تناسلی و حتی عود آنها ارتباطی بسیار نزدیک و مستقیم با تعداد شرکای جنسی فرد دارد. تجربه نگارندگان در ویزیت بیماران مراجعه کننده به کلینیک پاپیلوما نشان میدهند که رفتار جنسی فرد در 6 ماه قبل از ظهور زگیل بسیار تعیین کننده بوده است. این مسئله خصوصا در عود زگیلهای تناسلی-مقعدی صدق میکند. به این معنی که بعضا فرد مبتلا به زگیلهای تناسلی-مقعدی شریک جدیدی علاوه بر شریک فعلی انتخاب و با او ایجاد رابطه نزدیکی برقرار میکند، سپس به فاصله کوتاهی یک تیپ و یا تیپهای جدید در او شناسایی میگردد.

مشاهده زگیل تناسلی-مقعدی در کودکانی که مورد آزار جنسی قرار گرفته اند بین %۰ تا ۸۰ ٪ متغیر است. اگرچه در کودکان باید سواستفاده جنسی را مد نظر قرار داد، لیکن باید توجه داشت در غیاب سابقه آزار جنسی و صرفا با مشاهده زگیل و اطلاعات بالینی نمی‌توان آن را منسوب به تجاوز جنسی به کودک نمود. خصوصا ذکر این نکته که راه های دیگری نیز برای سرایت این ویروس خصوصا در کودکان وجود دارد. درحقیقت، بسیاری از کودکان (خصوصا بالای ۲سالگی) زگیل ها را از راه های غیرجنسی دریافت می‌کنند.

شایعترین علت زگیل در کودکان انتقال از والدین و خصوصا مادران پاپیلوما مثبت است. به نظر می‌رسد ویروس از راه اشیا نیز منتقل می گردد. در کودکان با سنین پایینتر، در بیشتر موارد انتقال در حین زایمان یا دوران نوزاد رخ داده که یا منجر به زگیل تناسلی و یا بیمار دیگری تحت عنوان "پاپیلوماتوز راجعه حنجره" در نوزاد می گردد.

در بسیاری از موارد در کودکان زگیل های تناسلی با انواع تیپ های مشابه با مادرشان مبتلا می‌شوند و تحقیقات نشان داده که زیر ناخن مادران این کودکان دقیقا همان تیپی از ویروس مشاهده می‌شود که در کودک وجود دارد. لیکن عدم تطابق بین تیپهای ویروس در مادر و فرزند می تواند، بالقوه راههای انتقال افقی مانند انتقال از دستان آلوده مادر، حوله آلوده و یا دیگر اشیا آلوده در نظر گرفته شوند، با این وجود، امکان اینکه کودکان از طریق استخرها، توالت فرنگی، حوله و یا اشیا به پاپیلوما آلوده گردند، بسیار کم است.

زگیلهای تناسلی-مقعدی در ۹۳ درصد موارد، در کودکان خود به خود و توسط سیستم دفاع ایمنی کودک، بهبود می یابند. اساسا هرچه سن بیمار پایین تر باشد بهبودی زگیل سریع تر اتفاق می افتد و بنابراین ممکن است نیازی به درمان نداشته باشند.

توجه داشته باشید چه در کودکان و چه در بالغین، هیچ درمان قاطعی برای ویروس پاپیلوما وجود ندارد.

زگیل تناسلی معمولا بد شکل بوده و بار روانی قابل توجهی برای بیمار ایجاد میکنند. در حال حاضر هیچ درمان ضد ویروسی خاصی برای درمان عفونت HPV وجود ندارد؛ به دلیل ماهیت خوش خیم و محدود شدنی زگیل، باید از درمان هایی که باعث ایجاد جای زخم می شوند اجتناب شود. شواهدی وجود ندارد که نشان دهد درمان تهاجمی یک زگیل (مانند برداشتن آن با جراحی) منجر به نتیجه طولانی مدت بهتری شود و حتی قطع موقت درمان زگیل میتواند یک گزینه باشد، لیکن در بسیاری از موارد منجر به عود میگردد.

هدف اصلی از درمان زگیل تناسلی، ازبین بردن ضایعات قابل مشاهده به صورت فیزیکی و یا شیمیایی (دارویی) میباشد، ولی هنوز شواهدی موجود نیست که حذف فیزیکی زگیل های قابل مشاهده سبب جلوگیری از انتقال ویروس گردد.

درمانهای رایج شامل: فريز کردن با ازت مايع، كوتر كردن(سوزاندن) با نيروي الكتريكي و نیز ليزر درماني که از اقدامات درمانی فیزیکی به شمار می‌روند. برداشتن زگيل به‌صورت فيزيكي هم از دیگر راه ها است. راه‌هاي دارویی شامل استفاده از ژل، كرم و يا مايع سوزاننده و يا پمادهاي موضعي است. برخی از متخصصین معتقدند که زگیل‌ها نباید برداشته شوند و باید اجازه داد تا به خودی خود برطرف شوند.

موارد زیر در کلیه کتب مرجع پزشکی برای حذف (برداشتن فیزیکی) زگیلهای تناسلی-مقعدی توصیه شده است، هر گاه:

1- تعداد آنها فراوان باشد و یا به هر دلیلی از نظر زیبایی برای بیمار ایجاد اشکال نمایند.

2- در انجام عمل جنسی بین زوجین ایجاد ناراحتی و یا اختلال نماید

3-در مورد زگیلهای ناحیه مقعد، هنگام اجابت مزاج ایجاد ناراحتی نماید.

4-ایجاد استرس و اضطراب در بیمار نمایند. در این مورد در کشورمان بحث و تبادل نظر بین گروه های مختلف پزشکی مورد نیاز است زیرا در کتب مرجع تعریف و یا آستانه ای برای این استرس و اضطراب صورت نگرفته است.

بله. اگرچه درمان زگیل ها براساس حذف فیزیکی و یا شیمیایی (دارویی) آنها متمرکز است، لیکن حتی بدون مداخلات درمانی در بسیاری از موارد خود به خود بهبود مییابند (در ۸۰٪ موارد ظرف ۱۸ماه). و حدودا ۳۰٪ زگیل های تناسلی در عرض ۱ سال خود به خودی و بدون درمان بهبود می یابند. البته این زمان میتواند کوتاه تر و یا طولانی تر هم باشد. لازم به ذکر است دو فاکتور اساسی سرنوشت یک زگیل تناسلی را معین میکنند: دفاع سیستم ایمنی بدن و رفتارهای جنسی فرد. (لطفا به پایین مراجعه شود)

بله. عود بسیار شایع است. میزان عود پس از درمان در بیماران بالا است.. یکی از علل این عود، خود تلقیحی و یا سرایت از فرد به بیمار با خودش توسط آلوده شدن دیگر نقاط بدن توسط زگیل اولیه می باشد.

معنای عود بدین صورت است: هرگاه زگیل جدید تا فاصله ۲سانتی متر از محل زگیل اولیه و یا دقیقا در همان محل در عرض 6 ماه یا کمتر پس از حذف زگیل فیزیکی و یا دارویی نمایان شود. در حدود 90% موارد عفونت پاپيلوما و زگيل در عرض 2سال حتي بدون اقدام به درمان، خودبه خود بهبود مي‌يابد.

اين احتمال وجود دارد كه ويروس پاپیلوما در زیر پوست پايين زگيلی که ظاهرا بهبود يافته است به حالت پنهان باقي مانده باشد و در آينده عود کرده و مجددا زگیل ایجاد کند. بايد توجه داشت در فردي كه سابقه زگيل تناسلي داشته، ايجاد زگيل جديد ممكن است توسط عفونت با ويروس جديد باشد و نه ويروس قبلي. به طور کلی در 30% موارد ايجاد زگيل ناشي از ويروس پاپیلومای پنهان شده از زگیل قبلی است. توجه داشته باشید دست‌کاری زگیل و حتی گاهی برداشتن آن توسط پزشک سبب تحریک ویروس و عود زگیل می‌شود.

بله. باید توجه داشت هیچکدام از درمان های رایج و اشاره شده در بالا قادر به از بین بردن و یا کشتن ویروس نیستند، لذا عود زگیل به دلیل باقی ماندن ویروس در بدن همیشه امکان پذیر است. معمولا شایعترین زمان عود زگیل ۳ماه اول بعد از هر گونه درمان (حذف ظاهری زگیل) است. در پارهای از مطالعات این میزان عود حتی تا ۷۵٪ نیز گزارش شده است. لذا مسئله عود زگیل های تناسلی مقعدی یکی از چالش های بزرگ سیستم های بهداشتی جوامع در دو دهه ی اخیر در دنیا گردیده است.

اگرچه میزان حذف زگیل در انواع روشها و خصوصا روشهای فیزیکی می‌تواند ۱۰۰٪ بوده و نهایتا زگیلی در محل درمان مشاهده نشود، لیکن عود این زگیل ها درمان شده در ۴۲ تا ۶۷ ٪ موارد رخ می‌دهد و حدود دو سوم بیماران مبتلا به زگیلهای تناسلی مقعدی در عرض 6 تا ۱۲ هفته پس از درمان عود زگیل را تجربه می نمایند. برخی از بیماران ممکن است برای ویزیت و معاینه و پیگیری نیاز به مراجعه به متخصصین پوست، زنان، ارولوژی (گوش، حلق و بینی برای زگیلهای دهانی) داشته باشند.

۱-سن بالای بیمار

۲-جنسیت (میزان عود در مردان بالاتر از زنان است)

۳-مجرد بودن

۴-سطح پایین فرهنگی-اجتماعی

5- بیماری های سیستم ادراری تناسلی و خصوصا بیماری های مقاربتی

6- عادات بد در زندگی شخصی مانند: مصرف الکل و دخانیات، تغذیه نامناسب، بی نظمی در اوقات خوابیدن و بی‌خوابی شبانه

7- رفتار های جنسی ( عدم استفاده از کاندوم، داشتن شرکای جنسی متعدد)

۸- نوع تیپ ویروس، موقعیت تعداد زگیل ها و ....

بله تعداد زیاد زگیلها می‌تواند نشان دهنده اختلال در مواجهه دفاع ایمنی بدن در برابر این ویروس باشد. در این گونه موارد احتمال عود زگیل پس از درمان بالاست. در این گونه موارد باید بیمار با تغییر رفتار جنسی و شخصی خود (اجتناب از ارتکاب عوامل 6 و 7 در بالا) میزان آمادگی دفاع ایمنی بدن خود را در مقابله با ویروس بالا ببرد. بر حسب تجربه، میتوان اظهار کرد که تعداد بالای این زگیلها و خصوصا مواردی که ده ها و صدها موارد در یک بیمار مشاهده گردد، معمولا ظن وجود رابطه جنسی پر خطر را مطرح مینماید، اگر چه به عنوان یک اصل ثابت و عمومی نمیتوان این را مطرح نمود.

بله میتوان عواملی را برشمرد. هرگاه 5 عامل زیر در بیمار مبتلا به زگیل مشاهده گردد باید احتمال فراوانی برای عود زگیل قائل شد:

۱- شریک جنسی بیمار مبتلا به پاپیلوما باشد.

۲- حضور زگیل های متعدد و چندتایی و منتشر

۳- عدم استفاده به کلی یا به طور صحیح کاندوم

۴- همراه بودن عفونت یا بیماری آمیزشی (مقاربتی)

۵-همراه بودن سایر بیماری های پاپیلوما (شامل انواع تغییرات سلولی غیر طبیعی در ضایعات مرتبط با پاپیلوما در سر و گردن، و سایر نقاط اندام تناسلی)

بله. حداقل در 50% موارد موثر است. باید توجه داشت، استفاده صحیح از کاندوم سبب پایین آمدن احتمال سرایت بیماری پاپیلوما از شریک جنسی آلوده به یک فرد می‌گردد و نمی‌توان منکر تاثیر به سزای کاندوم در کاهش روند سرایت و انتقال زگیلهای تناسلی-مقعدی شد.

تحقیقات نشان داده اند که عود زگیل در بسیاری از بیماران سبب ایجاد فشار روانی بر بیمار وهمچنین بار سنگینی بر اقتصاد بهداشت و همچنین بربیمار داشته و خواهد داشت. خصوصا در کشور ما که بسیاری از هزینه های درمان زگیل توسط بیمار پرداخت می‌شود، مسئله عود را نمی‌توان جدای از فشار بر اقتصاد خانواده در نظر گرفت.

(بین 25% تا 65%). محدود کردن تعداد شرکای جنسی همچنان اصلی ترین عامل کاهش انتقال است. استفاده از کاندوم نیز ممکن است مفید باشد و باعث افزایش پسرفت ضایعات تناسلی و همچنین پاکسازی HPV در زوج‌های آلوده به همان نوع از ویروس گردد.

همچنین این تغییرات در سبک زندگی باید شامل: کم نمودن استرس، بهبود تغذیه اجتناب از مصرف غذاهای فست فود و مصرف میوه و سبزیجاتی که خاصیت آنتیاکسیدان دارند و خصوصا فعالیت بدنی منظم و ورزش می باشند.

درمان‌های زگیل تناسلی که می‌توانند مستقیماً روی پوست اعمال شوند عبارتند از:

ایمیکیمود (Aldara، Zyclara): به نظر می رسد این کرم توانایی سیستم ایمنی را برای مبارزه با زگیل تناسلی تقویت میکند. تا زمانی که کرم روی پوست قرار دارد ممکن است اثر کاندوم ها را ضعیف کرده و پوست فردی که با وی رابطهی جنسی برقرار میشود را تحریک کند. یکی از عوارض جانبی احتمالی قرمزی پوست است. سایر عوارض جانبی ممکن است شامل تاول، بدن درد یا درد، سرفه، بثورات و خستگی باشد.

پودوفیلین و پودوفیلوکس (Condylox): پودوفیلین یک رزین گیاهی است که بافت زگیل تناسلی را از بین می برد. هرگز از پودوفیلوکس به صورت داخلی نباید استفاده نمود. علاوه بر این، استفاده از این دارو در دوران بارداری توصیه نمی شود. عوارض جانبی می تواند شامل تحریک خفیف پوست، زخم یا درد باشد.

تری کلرواستیک اسید: این درمان شیمیایی زگیل تناسلی را می سوزاند و می تواند برای زگیل های داخلی استفاده شود. عوارض جانبی می تواند شامل تحریک خفیف پوست، زخم یا درد باشد.

Sinecatechins (Veregen): این کرم برای درمان زگیل تناسلی خارجی و زگیل در داخل یا اطراف کانال مقعد استفاده می شود. عوارض جانبی مانند قرمزی پوست، خارش یا سوزش و درد اغلب خفیف هستند.

در بسیاری از کشورها و ازجمله ایران درمان ها با استفاده از گیاهان سنتی مطرح گردیده که هیچکدام هنوز تأثیرپذیری ۱۰۰٪ خود را به اثبات نرسانده اند. همچنین عاری بودن از هرگونه عوارض جانبی ازنکات مهم این نوع درمان هاست که هنوز به اثبات نرسیده است.

نمیتوان به این سئوال به طور واضح پاسخ داد. جدای از اندازه، تعداد و شکل ظاهری این زگیلها، هیچ یک از روش های درمانی موجود، به طور چشمگیری برتر از روش های دیگر نیست، اما هر کدام ممکن است مزایای خاص خود را داشته باشند. از آنجایی که راحت ترین روش برای بسیاری از بیماران استفاده از درمان های دارویی موضعی است طبیعتا اقبال عمومی شاید بیشتر به این سو باشد. ولی نقطه ضعف این روشها، زمان بر بودن آن است. از سوی دیگر عملا بیماران ایرانی عمدتا به دنبال قلع و قمع این زگیلها هستند و فشارهای روانی بر بیمار عملا در بسیاری از موارد ابتکار عمل مبتنی بر مستندات علمی از سوی پزشکان ار دشوار میسازد.

بله مسلما. اکثریت منابع معتبر پزشکی و کتب مرجع، به استثنا موارد معدود، توصیه بر صبر و تحمل و رعایت اصول بهداشتی و وفاداری را مورد تاکید قرار داده اند. باید توجه داشت: اولا صرف نظر از روش درمانی اعمال شده، میزان عود زگیل های تناسلی نسبتا بالا است. ثانیا همچنین ثابت نشده است که آیا درمان و کنترل زگیل میزان انتقال آن را به شرکای جنسی جدید کاهش می دهد یا خیر. محدود کردن تعداد شرکای جنسی همچنان اصلی ترین عامل کاهش انتقال است. همچنین باید توجه داشت که درمان، زمان بر، ناراحت کننده و صرفا محدود به زگیل های قابل مشاهده می باشد.

با در نظر گرفتن موارد بالا، به نظر میرسد، اضطراب ناشی از وجود چنین نقصی در بیماران در کنار موارد بالای عود زگیلها، سبب ایجاد چرخه معیوبی در اجتماع و اتلاف وقت و سرمایه و مهمتر از اینها، استرس پیشرونده خواهد گردید. لذا در بیشتر منابع علمی و دستور العملها در کشورهای دنیا صبر و انتظار بیماران نقش بالا و تاثیر گذاری در مدیریت درمانی زگیلهای تناسلی دارد. به دلیل ماهیت بسیار کند پسرفت ضایعات زگیلی، انتظار حصول نتایج مطلوب و رفع دائمی آنها در زمانی چند هفته تا چند ماهه از سوی بیماران قدری غیر عملی به نظر میرسد. با مشاوره متخصصین کلینیک پاپیلوما و خصوصا روانشناسان بالینی حاذق در این کلینیک میتوان تا حدی دامنه این اضطرابها را کاهش داد.

پس از آلودگی، زگيل‌ها ممكن است از نظر اندازه و تعداد افزايش يابند و در حدود 30% موارد خودبه خود و رفته رفته در عرض 4 ماه بدون درمان محو شوند. البته ممكن است بين 1 تا 5 سال هم در بدن فرد باقی بماند. برخي عوامل بر پايدار ماندن زگيل‌ها در مدت زمان طولاني موثرند. اين عوامل شامل: ضعف سيستم ايمني بدن (دريافت داروهاي سركوب كننده ايمني، ايدز و...) ابتلا به ويروس با تيپ ريسك بالا (تیپ 16) و نيز سن بالا است. از لحاظ مدت زمان باقي‌ ماندن زگيل در بدن متغيرهاي زيادي وجود دارد. ویروس پاپیلوما مي‌تواند از چند ماه و حتي تا آخر عمر بيمار در بدن وي باقي بماند. لازم به ذکر است بيماراني كه قبلا تست پاپيلوما مثبت داشته‌اند، حدود 12 بار بيشتراحتمال ابتلا به زگيل تناسلي را خواهند داشت. اگرچه بیماری پاپیلوما در ۷۰ تا ۹۰٪ موارد بدون علامت بوده و خود به خود در عرض ۱ تا ۲ سال بهبود یابد، باقی ماندن ویروس (با یا بدون زگیل های تناسلی-مقعدی) پس از اتمام این زمان، عفونت مزمن تلقی می گردد. اگرچه زگیل ها فاقد ناراحتی خاصی برای بیمار (غیر از نگرانیهای روانی) هستند ولی بسته به موقعیتشان می توانند سبب خارش، خون ریزی و یا درد هنگام و یا بعد از مقاربت گردند.

اگرچه زگیلهای تناسلی تهدیدکننده جدی برای زندگی یک بیمار نیستند، ولی همراه با حالت ناخوشی برای وی به دلیل احساس شرم و حیا، افسردگی، اختلال عملکرد جنسی و کاهش در کیفیت زندگی میگردد. در بین بیماری های وابسته به ویروس پاپیلوما هیچکدام مانند زگیل تناسلی دارای اثرات منفی بر زندگی جنسی و روان خانواده ندارد.

اطلاع از بیماری پاپیلوما با یا بدون بروز زگیل تناسلی- مقعدی دارای اثرات سوء روانی بر روان بیمار می گردد. عکسالعمل اولیه بیمار شامل انکار بیماری، خشم ، افسردگی تمایل به انزوا، احساس شرم و عذاب وجدان می تواند به درجات مختلفی و به صورت متفاوت در بیماران رخ دهد. این زگیلها می‌تواند فعالیت جنسی، اعتماد به نفس، هیجانات و حتی فعالیت روزانه و کیفیت زندگی را تحت تاثیر قرار دهد. تقریبا تمامی مطالعات بر این مطلب صحهگذاری کرده اند که زگیل های تناسلی تهدیدی برای بهداشت جنسی مردم جامعه و عامل ایجاد تغییرات اساسی در زندگی جنسی افراد می گردد. این امر خصوصا در زنان میتواند منجر به اختلال عملکرد جنسی، احساس درد هنگام نزدیکی، اختلال در ارگاسم (اوج رسیدن به لذت جنسی)، اختلال در میل جنسی و انقباض دردناک واژن (واژینیموس) و غیره گردد. اگر آمار دقیق از این اختلالات در بین زنان جامعه امکان پذیر نمیباشد، لیکن انجمن روانپزشکی امریکا اظهار داشته که حداقل ۴۰٪ زنان آمریکایی مبتلا به زگیل تناسلی تجربیات متعددی به درجات متفاوت از موارد اشاره شده در بالا را تجربه کرده اند.

خیر. این عوارض و اختلالات در فعالیت جنسی در زنان شایعتر از مردان می باشد. همچنین زنان مبتلا به زگیل تناسلی دارای درجات متفاوتی از اضطراب بیش از مردان بوده و خصوصا نگرانی از انتقال بیماری به همسرشان در حین نزدیکی کردن (هرگاه شوهر فاقد زگیل باشد) یکی از شایعترین شکایات است. البته تجربه نگارندگان در کلینیک پاپیلوما در آندسته از مردانی که دارای رابطه جنسی خارج از منزل بوده و مبتلا به زگیل تناسلی گردیده اند ولی همسرانشان فاقد زگیل می باشد نیز موید این نکته است که اگر یکی از زوج ها دارای زگیل تناسلی و زوج دیگر فاقد آن باشد و جدای از نوع جنسیت در فرد بیمار، حالت عذاب وجدان، بیم، نگرانی و سرزنش نمودن خود از شایعترین مشاهدات در این موارد می باشد.

بلی ولی باید توجه داشت: اولا صرف نظر از روش درمانی اعمال شده، میزان عود زگیل های تناسلی نسبتا بالا است. ثانیا همچنین ثابت نشده است که آیا درمان و کنترل زگیل میزان انتقال آن را به شرکای جنسی جدید کاهش می دهد یا خیر. محدود کردن تعداد شرکای جنسی همچنان اصلی ترین عامل کاهش انتقال است. همچنین باید توجه داشت که درمان، زمان بر، ناراحت کننده و صرفا محدود به زگیل های قابل مشاهده می باشد.

تفکر سنتی در علم پزشکی این بوده که ویروس ایجاد کننده زگیل تا آخر عمر در بدن بیمار باقی میماند، ولی تحقیقات سالهای اخیر پس از اختراع تستهای مولکولی (و خصوصا PCR) اثبات نموده که سرانجام سیستم ایمنی بدن بیمار یا ویروس را یا کلاً قلع و قمع نموده و یا تعداد ویروس را به حدی کاهش می دهد که زیر آستانه تشخیص یک تست PCR میگردد (یعنی منجر به پاسخ منفی میگردد).

همانگونه که در بالا عنوان شد، تنها حدود 15% زگيل ها توسط تیپ‌های 16و 18 و ساير تيپ‌هاي با ريسك بالا ايجاد مي گردند. بنابراين نتيجه گیری می‌شود که زگيل‌هاي تناسلي اگر چه چندان خطرناك نیستند ولي به دليل اضطرابي كه در بيمار ايجاد می‌کنند و نیز به دلیل احتمال بدخیم شدن آن‌ها در معدودی از موارد، نیاز به مراجعه پزشك و درمان‌هاي بعدي وجود دارد.

انجام تست مولکولی (به طور شایع انجام PCR) بر روی نمونهها، تنها راه تشخیص برای یافتن و تعیین تیپ ویروس پاپیلوما است. ظن بالینی به تغییرات سرطانی شامل ظهور توده قابل لمس غیر عادی پوستی و یا مخاطی همزمان با زخم و یا خونریزی میباشد. در اینگونه موارد باید از توده نمونه برداری صورت پذیرد. همچنین باید توجه داشت که زنانی که همسرشان دارای زگیل تناسلی بوده و یا به هر دلیلی از نظر پاپیلوما مثبت می باشند، باید از نظر احتمال ابتلاء به ویروس بررسی گردند.

ضایعاتی که کاملا مقاوم به درمان هستند و یا مشکوک به ضایعات پیش سرطانی و یا سرطانی هستند باید مورد تکهبرداری (بیوپسی) و بررسی توسط متخصص پاتولوژی قرار گیرد. پزشک معالج بیمار در این مورد تصمیم گیری خواهد نمود.

بله. حتما. هنگام مراجعه بیمار مبتلا به زگیل تناسلی، شریک جنسی وی اگر چه در ظاهر علامتی نداشته باشد نیز باید بررسی شده و درصورت ابتلا به طور همزمان درمان گردد. همچنین تا پایان درمان از انجام نزدیکی با یا بدون دخول باید اجتناب گردد.

بله. استفاده از واکسن نیز مفید بوده و سبب پیشگیری از سرایت پاپیلوما در زوج‌های آلوده به همان نوع HPV و سایر انواع موجود در واکسن خواهد گردید. البته توجه داشته باشید، اساس استفاده از واکسن برای پیشگیری است و هیچگونه نقش درمانی برای بیماری که مبتلا به زگیل های تناسلی-مقعدی میباشد را نباید انتظار داشت. منطق استفاده از واکسن برای این بیماران، پیشگیری از ابتلا به زگیل های تناسلی-مقعدی با تیپ و یا تیپهای جدید است که ممکن است در آینده مواجهه با آنها صورت گیرد.

بله، کاملا. در عصر حاضر، عفونت با ویروس پاپیلوما یک امر اجتناب ناپذبر برای هر زن و مرد جوان در سن باروری است. بیش از یک دهه است که دنیا در حال تجدید نظر در این زمینه بوده و آقایان نیز مانند خانم‌ها در کانون توجه قرار گرفته اند.

علل این تغییر نگرش را میتوان عوامل زیر برشمرد:

این ویروس عامل 40 تا 85 درصد سرطان‌های سر و گردن (شامل سرطان‌های زبان، حنجره، سر و گردن) و نیز اندام تناسلی (آلت تناسلی، بیضه ها و غیره) در مردان است.

شیوع زگیل‌های تناسلی اگر در مردان بیشتر از زنان نباشد، کمتر نیست.

مردان به خودی خود عامل انتقال ویروس از طریق جنسی به زنان هستند.

رفتارهای پرخطر جنسی و داشتن شرکای جنسی متعدد، همجنس‌گرایی و غیره، خطر ابتلا را در مردان بیشتر از زنان کرده است.

علی‌رغم این که خانم‌ها هر 1 تا 3 سال باید برای انجام معاینه زنان از نظر احتمال بروز سرطان گردن رحم و انجام پاپ اسمیر و یا تعیین ژنوتیپ ویروس به متخصصین زنان مراجعه نمایند، متاسفانه به دلیل عدم الزام مردان به مراجعه دورهای به پزشک در بسیاری از موارد، تشخیص زود هنگام عفونت پاپیلوما صورت نپذیرفته و ضمن باقی ماندن خطرات ناشی از ابتلا به این ویروس، شرکای جنسی آن‌ها نیز در معرض خطر سرایت و ابتلا قرار دارند. به دلایل فوق، آقایان نیز باید مانند خانم‌ها برای بررسی احتمال ابتلا به عفونت و یا بیماری با این ویروس به متخصصین پزشک مراجعه نمایند.

متاسفانه خیر. مطالعات بین المللی و نیز تحقیقات انجام شده در کشورمان حاکی از این است که از منظر کلی، آگاهی مردان نسبت به ویروس پاپیلوما ۱۰% و آگاهی زنان نسبت به آن حدود ۲۵% است.

بیماری‌های ناشی از ویروس پاپیلوما در مردان عبارت است از: در درجه اول، زگیل‌های دهانی تناسلی، و در درجه دوم، سرطانهای دهان و حنجره. در درجات بعدی، سرطانهای دستگاه تناسلی، سرطان مقعد. همچنین ویروس پاپیلوما نه تنها در مایع منی قابل شناسایی است، بلکه احتمالا باعث کاهش تحرک اسپرم و احتمال ایجاد ناباروری در مردان می‌شود. آمارها نشان میدهد که در کشور آمریکا، در مردانی که از نظر پاپیلوما مثبت میباشند، سرطان ناحیه دهان و حنجره شایعتر از زنان میباشد و سرطانهای دهان و حنجره به دلیل پاپیلوما در مردان جوان بیشتر از موارد زنان میباشد.

به طور متوسط حداقل ۲۰% مردان جامعه به این ویروس مبتلا هستند. به هر حال شیوع این ویروس در مردان در جوامع مختلف متفاوت از زنان است. این میزان شیوع در مردان با ریسک بالای خطر ابتلا ( مانند همجنس بازان- افرادی که دارای تعداد زیاد شریک جنسی هستند و غیره) بالاتر از 30% است. 75% از زنانی که همسرانشان پاپیلوما مثبت هستند، نهایتاً از نظر ویروس مثبت می‌شوند، اما، فقط %39 مردانی که همسرانشان پاپیلوما مثبت هستند از نظر ویروس مثبت میشوند. آخرین تحقیقات در سطح کشور در مورد مراجعه کنندگان مرد در سال 1403 حاکی از این است بیش از 50% این مردان از نظر ویروس پاپیلوما مثبت بوده اند و این در حالیست که زنان مراجعه کننده 35% مثبت گزارش شده امد. تحقیقات پراکنده دیگر هم در کشور حاکی از شیوع بالاتر این بیماری در مردان نسبت به زنان در جامعه ایرانی است.

در مردان بر خلاف زنان، سن خاصی به عنوان سن شیوع عفونت با پاپیلوما مطرح نیست و در بسیاری از رده‌های سنی در مردان شایع است و به نظر می‌رسد برخلاف زنان در مردان رابطه‌ای بین سن و شیوع ویروس وجود ندارد، زیرا پاپیلوما در زنان جوامع ۲۰ تا 40 سال شایع بوده و سپس شروع به کاهش می نماید ولی در مردان چنین پدیده‌ای مشاهده نمی‌شود. متاسفانه در جامعه ما به دلیل شروع زود هنگام فعالیت جنسی در مردان (نسبت به دهه‌های قبل) شیوع ویروس در سنین پایین‌تری مشاهده می‌شود.

سیر بیماری پاپیلوما در مردان تقریباٌ مانند زنان است و اکثریت پس ازعفونت خود به‌خود بهبود می‌یابند. عفونت پاپیلوما در 70 درصد موارد خود به‌خود و بدون نیاز به درمان و در عرض 6 تا 12 ماه بهبود می‌یابد. در 30 درصد بقیه بیماران، ویروس در بدن به حالت نهان باقی مانده و سپس به دلایل نامعلوم، عده دیگری از بیماران نیز خود به خود بهبود یافته و صرفاً در حدود 10 درصد افراد مبتلا عمدتاً بعد از حدود چند سال (بین 10 تا 25 سال)، شروع به ایجاد ضایعات داخل سلولی پیش سرطانی می نماید. البته سایر فاکتورهای ژنتیکی، تغذیه و روش (استیل) زندگی، رفتارهای جنسی و غیره در ایجاد و یا عدم ایجاد سرطان در این عده دخیل هستند که با در نظر گرفتن آنها در حداکثر 2-3 درصد از مردان تغییرات پیش سرطانی رخ خواهد داد. نوع تیپ ویروس، سیر بیماری و شدت آن با تعدد شرکای جنسی ارتباط مستقیم دارد یعنی هر چه تعداد شرکای جنسی بیشتر باشد تعداد تیپها بیشتر می‌شود. حتی در برخی موارد به جای یک تیپ چند تیپ قابل شناسایی بوده و گاهی در فواصل زمانی معین و نامعلومی نوع تیپها با یکدیگر در تست‌های مختلف آزمایشگاهی متفاوت می‌شوند. این مسئله بر تشدید روند بیماری و احتمال مزمن شدن ویروس مؤثر خواهد بود.

خیر. اگر چه عفونت پاپیلوما در دستگاه تناسلی مردان (و نیز در مایع منی) مسئول انتقال و احتمالا باقی ماندن عفونت به زنان می باشد ولی سرایت ویروس از یک فرد به شریک و یا شرکای جنسی خود تابع یک سری شرایط است. مثلاً برخی مردان پاپیلوما مثبت فاقد زگیل در اندام تناسلی و یا دهان بوده و به عنوان ناقل سالم ویروس را به شریک و یا شرکای جنسی خود منتقل نموده و سبب ایجاد زگیل و یا بیماری‌های وابسته به ویروس در آن‌ها می‌شوند.

به طور کلی، در زنان بررسی با تستهای آزمایشگاهی و یا اتجام کولپوسکوپی عفونت پاپیلوما قابل پیگیری میباشد. لیکن در مردان چون هیچ دستورالعملی برای تشخیص پاپیلوما در آنها وجود ندارد. در صورت عدم دارا بودن زگیل تناسلی، قادر به پی گیری بیماری خود نیستند. در بسیاری از موارد مردان از ابتلاء خود به پاپیلوما بی اطلاع هستند، لیکن در این فاصله زمانی، بیشترین موارد انتقال به شریک جنسی و ابتلا وی به عفونت و بیماری رخ میدهد. باتوجه به مطالب گفته شده، از سال 2014 به بعد سازمان بهداشت جهانی واکسیناسون پاپیلوما برای مردان را توصیه کرده است. لازم به ذکر است ارتباط با همجنس در بسیاری از کشورهای دنیا دارای قبح (استیگما) بوده، لذا کم نیستند مردانی که ذکر گرایش به همجنس اجتناب نمایند. به ویژه، مردان دوجنسگرا بیشتر همجنسگرایی خود را پنهان مینمایند، لذا اینگونه مردان نقشی بسیار قوی در انتقال عفونت هم به زنان و هم به مردان جامعه دارند.

از عوامل موثر در ایجاد عفونت پاپیلوما در مردان می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

شروع زودهنگام فعالیت جنسی (خصوصا با شرکای متعدد) در ابتدای جوانی و نیز میزان بالای فعالیت جنسی (صرف نظر از تعداد شرکای جنسی) اشاره نمود.

احتمال عفونت با ویروس پاپیلوما ارتباط مستقیم با تعداد شرکای جنسی دارد، هر چه تعداد بالاتر باشد، احتمال عفونت پی در پی و عود آن و همچنین عفونت با تیپ‌های مختلف در یک زمان در فرد بالا می‌رود.

وجود سابقه بیماری‌های آمیزشی دیگر به طور همزمان

عدم ختنه بودن مرد: مکانیسم هایی که از طریق آن مردان ختنه شده کمتر به ویروس HPV مبتلا می شوند ممکن است با کاهش ابتلا به عفونت جدید یا روشن شدن عفونت قبلی مرتبط باشد، زیرا فقدان پوست ختنه گاه ممکن است خطر خودآلودگی را در محل مجرای ادرار کاهش دهد.

عدم استفاده از کاندوم

استعمال دخانیات (شامل سیگار و احتمالا قلیان)

استعمال الکل

عدم تاهل (مجرد با یا بدون شریک جنسی)

سابقه زگیل تناسلی

ارتباط با همجنس خصوصا مفعول بودن (در انواع معقدی ابتلاء به پاپیلوما)

یکی از فاکتورهای اساسی در ایجاد، انتقال و حتی باقی ماندن ویروس در مردان، عدم استفاده مداوم از کاندوم در مردان مجرد (منظور افراد دارای روابط غیر از ارتباط زناشویی) میباشد. عفونت با کلامیدیا تریکومایسیس و هرپس (تیپهای 1 و 2) که در جامعه بسیار شایع می باشند، سبب افزایش احتمال ابتلا به پاپیلوما در هردوجنس است.

بله. کاملا. شیوع این ویروس در مقعد مردان همجنس باز تا بیش از 50% و یا حتی 90% مشاهده شده است (خصوصا در افراد HIV مثبت). ریسک ابتلا به سرطان آلت تناسلی در مردان با سابقه زگیل تناسلی 6 برابر بیشتر از مردی است که فاقد زگیل باشد. عفونت مزمن با پاپیلوما در مردانی که سیگار و الکل به طور روزانه مصرف میکنند بیشتر از دیگر مردان جامعه است که دارای اینگونه رفتارها نمیباشند. بین ایجاد و باقی ماندن عفونت پاپیلوما در مردان و وجود سابقه تماس جنسی با همجنس (همجنس بازی) و یا داشتن شرکای جنسی متعدد (چه زن و چه مرد) در 2 سال اخیر رابطه مثبتی مشاهده میشود. یعنی هرچه موارد ذکر شده در رفتار جنسی در 2 سال اخیر وجود داشته باشد، احتمال ابتلا به عفونت با ویروس بسیار بالا می رود. (لطفا به بخش سئوالات پاپیلوما در افراد با رفتارهای پرخطر جنسی مراجعه کنید).

بله. لازم به ذکر است شیوع عفونت حاد پاپیلوما در مردان جامعه که رابطه جنسی با زنان دارند، بعضا بالاتر از مردانی است که یا همجنس باز بوده و یا به هردوجنس رابطه جنسی (Bisexual) دارند. ولی نکته ظریف در اینجا، افزایش احتمال مزمن شدن عفونت در گروه دوم است. به همین دلیل، در مردان معمولی جامعه، اگرچه عفونت بیشتر رخ میدهد (به دلیل میزان بسیار بالای عمل نزدیکی بین زن و شوهر) لیکن مزمن شدن و ادغام ژن ویروس در ژن بیمار و غیره در آنها به میزان پایینتری از مردان همجنسگرا و یا دوجنسگرا رخ میدهد.

از نظر علمی، اصولی درباره واکنش بین ویروس پاپیلوما و سیستم ایمنی در مردان مطرح می‌شود. این اصول عبارتند از:

مردان بیش از زنان به عفونت با این ویروس مبتلا می‌شوند. این نشان دهنده واکنش خاص سیستم ایمنی مردان نسبت به زنان در مقابله با این ویروس است. لیکن باید توجه داشت که سیر عفونت در مردان همراه با پاک شدن سریع است. لذا یک تناقض در اینجا در مردان مشاهده میشود: استعداد به ابتلا فراوان به عفونت، از سوی دیگر پاک شدن سریع ویروس. در حال حاضر پاسخ علمی برای این تناقض در دست نیست.

آنتیبادی بعد از عفونت طبیعی در مردان کمتر قابل شناسایی است. همچنین مدت پایداری این آنتیبادی در مردان پایین تر از زنان است. باید متذکر شد در زنان نیز در بهترین حالت، در 50% تا 75% موارد آنتی بادی قابل شناسایی است. لذا در مردان، وضعیت از زنان بغرنج تر است.

مردان نسبت به زنان به عود عفونت قبلی و یا عفونت مجدد با تیپ جدید ویروس مستعدتر هستند. عود عفونت خصوصا با ژنوتیپ های 16 و 18 در مردان شایعتر از زنان است. در خانمها معمولا ابتلا به ژنوتیپ 16 در 90% و عفونت با تیپ 18 به میزان کمتری (حداکثر 50%) مصونیت و محافظت ایجاد میکند (منظور در هر دو جنس، بدون استفاده از واکسن است).

ویروس در زنان نسبت به مردان تمایل بیشتری به مزمن شدن دارند. مهمترین استدلالی که در این خصوص متصور است، تفاوت هورمونی بین زنان و مردان است.

حداقل %4 از مردان جامعه در سنین بین ۳۰ تا ۶۰ سال (دارای فعالیت جنسی) دارای زگیل تناسلی هستند اگرچه زگیل‌های تناسلی در مردان خوش خیم بوده و در 90% موارد باعث سرطان نمی‌شوند اما عمدتا به دلیل احساس ناخوشایند و نیز عوامل روانی نیازمند رجوع به پزشک و درمان است. شیوع زگیل‌های تناسلی در مردان بین سنین ۲۵ تا ۳۰ سال به اوج خود می‌رسد. لازم به ذکر است در بسیاری از موارد، عفونت با این ویروس در مردان بدون علامت بوده و تنها تعداد معدودی از موارد با نشانههای زگیل تناسلی و یا دهانی به پزشک مراجعه می‌کنند. زگیل‌های تناسلی به خودی بهبود یافته و بیماران تنها به دلیل ناراحتی و استرس از وجود زگیل و یا عذاب وجدان برای برداشتن آن‌ها اقدام مینمایند. زگیل‌های مقعدی اگرچه در بسیاری از مردان با سابقهی زگیل قابل شناسایی است، ولی در مردان همجنسگرا (مفعول)، به فراوانی مشاهده می‌شود. در این مردان شیوع این نوع زگیلها تا %50 است ولی در مردان غیرهمجنسگرا حداکثر حدود ۱۶ % می‌باشد. ۹۵ درصد از ضایعات زگیل تناسلی در مردان در نواحی ساقه آلت، راس آلت و پوست بیضه مشاهده می‌شود و نواحی بعدی عبارت است از میاندوراه (بین بیضه و مقعد) و نهایتاً منفذ مقعد خصوصاً در مردان همجنسگرایی که مفعول هستند. به طور کلی، زگیل مقعدی حدود 5/16% در مردان گزارش شده و حدود %10 هم متعلق به ناحیه میان دوراه است.

از زمان تماس با ویروس (تماس جنسی مشکوک و یا تماس های اتفاقی در سطح جامعه از بیماران آلوده، اشیا و غیره) تا زمان ظهور زگیل بین ۳ هفته تا ۸ ماه و به طور متوسط ۲ تا ۳ ماه طول می‌کشد.

در مردان، به طور متوسط ۷۵ درصد عفونت‌های پاپیلوما از جمله زگیل‌ها، قبل از ۱۲ ماه (و گاهی شش ماه) پاک و مرتفع می‌شود ولی تیپ ۱۶ تمایل به استقرار در زمان طولانی‌تری دارد. یکی از فاکتورهای مهم تعیین این مدت زمان تعداد شرکای جنسی و سن شروع فعالیت جنسی است یعنی هر چه سن بالاتر و تعداد شریک های جنسی کمتر باشد، مدت زمان رهایی از عفونت حاد با ویروس کاهش می‌یابد. (لطفا به جزوه "زگیل‌های تناسلی" مراجعه شود).

تشخیص عفونت و بیماری ویروس پاپیلوما در مردان به دو دلیل حائز اهمیت است:

مردان حتی اگر بدون علامت باشند، به راحتی عفونت را به شرکای جنسی خانم سرایت میدهند.

این ویروس در مردان عامل بسیاری از سرطان‌های تناسلی و سر و گردن و حنجره است لذا در مردانی که دچار عفونت مزمن با این ویروس شده‌اند می‌توان بیماران را شناسایی و قبل از بروز سرطان در آن‌ها اقدامات لازم پیشگیرانه را انجام داد.

برای ارزیابی دقیق عفونت HPV در مردان، باید از نمونه های مناسب و به توسط تکنیک های مولکولی (مانند PCR) استفاده شود.. نمونه‌ها از بخش‌‌های مختلف آلت تناسلی مردان (به صورت مالیدن اپلیکاتور نمونه گیری) انجام میپذیرد. . برای تشخیص پاپیلوما، در اکثریت قریب به اتفاق موارد، ویروس در پوست آلت تناسلی مرد (سر و تنه) و بیضه‌ها و مقعد و ناحیه میاندوراه (بین بیضه ها و مقعد) و تا میزان پایینتری در ادرار قابل شناسایی است. برای بررسی میکروبهای عامل آمیزشی دیگر همراه با پاپیلوما شاید نیاز به نمونه پیشابراه و نیز استفاده از قطرات اولیه ادرار صبحگاهی لازم باشد که با توصیه پزشک مشخص خواهد گردید. . برای ارزیابی ویروس در محل‌های غیر جنسی از بزاق دهان و یا ترشحات گلو نیز استفاده می‌شود. در مورد زگیل‌های تناسلی و یا دهانی هم از این ضایعات برای تشخیص نمونه برداری صورت می‌گیرد. تعیین تیپ ویروس از این جهت اهمیت دارد که سبب تفکیک نوع کم ریسک از نوع ریسک خطرناک ویروس می‌شود. این نکته برای پزشک از جهت پیگیری‌های بعدی بیمار حائز اهمیت است. آزمایش HPV برای مردانی که شریک زن آنها از نظر HPV مثبت هستند، به ویژه برای کسانی که شریک زندگی آنها از نظر تیپهای پر خطر مثبت هستند توصیه میشود.

خیر. لازم به ذکر است حتی در یک رابطه سالم جنسی با یک شریک هم وقوع عفونت و بیماری با ویروس پاپیلوما رخ می‌دهد که شاید به دلیل مبادرت به عمل نزدیکی به تناوب زیاد باشد که سبب سهولت انتقال عفونت پاپیلوما به مردان می‌شود، لذا صرف مثبت شدن تست در افراد متاهل دال بر وجود رابطه جنسی خارج از چارچوب خانواده تلقی نمی‌شود. علت اصلی این واقعه غیرعادی هنوز بر دانشمندان معلوم نیست ولی انتقال ویروس از موارد غیرجنسی (مانند اشیا آلوده و از طریق انگشتان دست) ممکن است یکی از علل باشد.

استفاده از کاندوم چه در عمل جنسی با زن و یا به صورت همجنس‌گرایی فقط 50% احتمال ابتلا به ویروس را کاهش داده و در نتیجه نمی‌تواند به صورت 100% از بروز عفونت و بیماری جلوگیری نماید. زیرا به هنگام عمل نزدیکی، به علت ارتباط دهانی با آلت و نیز تماس پوست اطراف آلت تناسلی که فاقد پوشش توسط کاندوم، استفاده از آن به صورت 100% نمیتواند از بروز عفونت و بیماری جلوگیری نماید. مطالعات نشان داده‌اند که در صورت رعایت رفتار جنسی معقول و تزریق سه نوبت واکسن، موارد عفونت‌های تناسلی-مقعدی و بیماری‌های سرطان ناشی ازآن کاهش قابل ملاحظه‌ای مییابند. میزان تاثیرگذاری واکسن بر زگیل‌های تناسلی 100% و بر تغییرات سرطانی ایجاد شده در دستگاه تناسلی مردان حدوداً 5/89 % است.

خیر. عدم انطباق در پاسخ های آزمایشگاهی پاپیلوما بین زوجین یکی از عوامل و چالش‌های مهم در مورد ویروس پاپیلوما است که در سالهای اخیر سبب ایجاد سوءظن مبنی بر وجود ارتباط خارج از منزل و اتهام به یکی از طرفین (یا هر دو) شده است. عدم تجانس بین پاسخ های تست در زوجین عبارت است از:

یکی از زوجین منفی و دیگری مثبت

عدم یکسان بودن ژنوتیپ ویروس بین یک زوج. مثلا: 16 در یکی و 18 در دیگری و سایر تیپهای این ویروس صرف نظر از اینکه پرخطر و یا کم خطر باشند (برای اطلاع بیشتر از تیپهای ویروس به جزوه تیپها و بیماریها مراجعه نمایید).

تفاوت بین تیپ های ویروس در تست های متعدد در زمان های مختلف

وجود ژنوتیپ های چند گانه (حضور بیش از یک ژنوتیپ ویروس در فرد) در یکی از زوجین و شناسایی فقط یک تیپ ویروس در دیگری.

این اختلافات گزارش دهی ازمایشگاهی بین پاسخ های تست در زوجین حتی تا ۸۰درصد هم در جوامع مختلف در دنیا گزارش شده است.

باید توجه داشت: "ویروس پاپیلومای انسانی در 90% موارد از طریق جنسی (مستقیم و غیر مستقیم) و در 10% موارد از طرق راه های نا شناخته (غیر جنسی) انتقال می یابد". در یک رابطه زناشویی معقول و در حدود چهارچوب خانواده و بدون داشتن روابط خارج از منزل نیز این احتمال وجود دارد که حدود 5/9% از آقایان و 19% ازخانم‌ها (هر دو یا یکی از زوجین) از نظر ویروس پاپیلوما مثبت شوند که هنوز علت اساسی این پدیده برای دانشمندان معلوم نیست. لذا، پدیده تک همسری (در اینجا به معنی داشتن فقط یک شریک جنسی تلقی میگردد) منجر به عدم مواجهه و یا ابتلا به این ویروس نخواهد گردید و این تلقی در جامعه که یک تست مثبت ویروس پاپیلوما در یکی از زوجین (عدم انطباق در پاسخ های آزمایشگاهی) مساوی با خیانت به همسر میباشد کاملا اشتباه و غیرعلمی است.

بله. حتی در زوجین وفادار به یکدیگر احتمال بروز عفونت با ویروس پاپیلوما صفر نبوده و احتمال بروز عفونت در بین زوجین وجود خواهد داشت. این احتمال در طول زمان ارتباط جنسی بین زوجین کاهش نمی یابد بلکه احتمال افزایش آن وجود دارد. لذا در بسیاری از مواقع، علی‌رغم تماس‌های جنسی و رابطه زناشویی سالم، ابتلا به پاپیلوما در یکی از زوجین قابل مشاهده است. حتی در زوجینی که از نظر انجام عمل نزدیکی به صورت منظم فعال هستند (حد اقل 2 تا 3 بار در هفته)، احتمال ابتلا به پاپیلوما چه از طریق جنسی و چه غیر جنسی افزایش میاید. ابتلا به این ویروس همیشه دال بر داشتن رابطه خارج از منزل در بین یکی از زوجین نیست.

اساسا در شرایط طبیعی، احتمال یافتن ویروس پاپیلوما در زنان بیشتر از مردان است. ، خصوصا در سه سال اول پس از شروع رابطه جنسی در زن احتمال بروز عفونت و یا بیماری پاپیلوما در وی قوت می‌گیرد.لذا موارد زن مثبت و شوهر منفی در جامعه مشاهده شده میشود و امر نادری نیست. همچنین با در نظر گرفتن انواع و اقسام راه های انتقالی غیر جنسی که در ذهن متصور است در حین زندگی مشترک در زیر یک سقف نیز، نهایتا این انتقال صورت میگیرد و وابسته به انجام عمل جنسی ( با یا بدون دخول) نیست.

خیر. همیشه نتیجه این تحقیق علیرغم کوشش زوجین به نتیجه نمیرسد.. همچنین لازم به ذکر است با توجه به اینکه حداقل 80٪ از افراد غیرواکسینه علیه پاپیلوما، سرانجام در طول زندگی خود به آن مبتلا میشوند، لذا انتقال این ویروس بین زوجین، صرف نظر از نوع فعالیت و یا کیفیت فعالیت جنسی بین آنها اجتنابناپذیر است. بنابراین تعیین زمان ابتلا به ویروس بین زوجین نیز تقریبا غیرممکن است. همچنین به دلیل ماهیت مخفی بودن آن در زمان طولانی در روند زندگی مشترک طولانی مدت بین زوجین امکان تعیین زمان اولیه عفونت تقریبا امری محال است. در مطالعات صورت گرفته در زوجینی که بیش از ده سال رابطه جنسی داشته‌اند مشخص شده است هرگاه هر دو زوج از نظر ویروس مثبت بوده اند، فقط در ۵۸% موارد تیپ های ویروسی با یکدیگر تطابق داشته اند.

بله. اینطور به نظر میرسد. به دلیل عدم دسترسی اصولی به ترشحات تناسلی در مردان و تفاوت در محیط داخلی دستگاه تناسلی زنان و مردان، بروز این بیماری و یا ایجاد ضایعات در مردان بسیار پایین‌تر از زنان است. به عبارت دیگر علیرغم شیوع فراوان، عفونت پاپیلوما در مردان بدون علامت است؛ در نتیجه، احتمال آلوده شدن زنان به تیپ های پرخطر پاپیلوما، بیشتر از مردان است. نکته مهم دیگر این است که شانس انتقال از زنان مثبت به مردان حداقل ۳/۵ برابر بیشتر از انتقال مردان مثبت به زنان می باشد. در اینجا مهمترین عامل انتقال عفونت دهانه رحم در زنان و آلت تناسلی در مردان است.

بله. عفونت پاپیلوما در مردان ناپایدار بوده و سریعاً پاک می شود که این به دلیل اختلاف پاسخ ایمنی در مردان و زنان است؛ لذا، عفونت در مردان کمتر از زنان مزمن می شود، در نتیجه، شناسایی ویروس در مردان مشکل تر از زنان است.

یکی از علل، تفاوت در نوع نمونه زوجین است. ترشحات تناسلی در خانمها حاوی مقادیر فراوانی سلول است و محیط مخاطی و مرطوب واژن و دهانه رحم در خانمها برای رشد و تکثیر ویروس بسیار مساعد است. لذا، در صورت بروز عفونت، احتمال شناسایی ویروس در این سلول ها در خانم ها بسیار بیشتر از آقایان است. نکته جالب اینکه، پوست آلت در مردان ختنه نشده می‌تواند حاوی سلولهای محتوی ویروس باشد، لذا از آن جایی که در جوامع مسلمان مانند ایران مردان ختنه هستند، امکان نمونه برداری و شناسایی ویروس در مردان به آسانی امکان پذیر نیست.

بله. رفتار جنسی زوجین. از عوامل تاثیرگذار در عدم تطابق جواب تست های پاپیلوما بین زوجین است. می توان به این رفتارها در زیر اشاره کرد:

بازی کردن بدون دخول (مانند ارتباط انگشت-مقعد، انگشت - دهان، آلت -دهان)، استفاده از حوله و یا تیغ مشترک و غیره . در درجات بعدی به ترتیب اهمیت: دستها، دهان و مقعد می باشد.

انتقال به خود، یعنی یک فرد آلوده به ویروس می تواند به وسیله انگشتان خود، عفونت را از یک نقطه به نقاط دیگر بدن سرایت دهد. این پدیده (خود انتقالی) در مردان بیشتر از زنان شایع است.

در بسیاری از موارد ویروس از راه تناسلی وارد بدن و متعاقباً نمونه فرد نشده است، بلکه این سلول های آلوده فرد هستند که از طرق موارد بالا به فرد منتقل شده و سبب بروز آلودگی گردیده است. لذا هیچ کدام از این موارد آلودگی بالینی و آزمایشگاهی تلقی نمی شوند.

بله. یکی از عوامل شایع درجوامع، بروز عفونت پاپیلوما در زوجینی است که به تازگی فعالیت جنسی را آغاز مینمایند؛ مثلاً دوران عقد و نامزدی. از علل مهم این شیوع می‌توان، عدم وجود سابقه تماس با این ویروس در زوجین، در نتیجه، تأخیر در بروز پاسخ ایمنی و بروز یک نوع حالت تاخیری و مزمن شدن نسبی ویروس، خصوصاً در خانم ها دانست. همچنین در یک دوره ۳ ماهه از زمان شروع رابطه جنسی احتمال فراز و نشیب در بقای یک تیپ ویروس نسبت به تیپ یا تیپ های دیگر در مردان وجود دارد. تجربه دربالین و آزمایشگاه این مسئله را ثابت نموده که در ابتدای پیوند زناشویی موارد عدم تطابق تست ها در زوجین به فراوانی رخ میدهد. لذا اختلاف زمانی در پاک شدن طیف‌های ویروس در مردان و زنان یکی از شایع‌ترین علت عدم تطابق است. لذا در مواردی که شروع رابطه جنسی کمتر از ۶ ماه است نباید در ارتباط با تشخیص این ویروس در زوجین انتظار پاسخ های ۱۰۰ درصد مطابق یکدیگر داشت.

بلی. مسلما. بارها تاکید کرده ایم که معمولا مردان بیشتر عفونت حاد مبتلا میشوند و خانمها بیشتر به نوع مزمن با این ویروس. همچنین عود عفونت در هر دو جنس و خصوصا در مردان بیشتر دیده میشود. لذا به دلیل پدیده عود عفونت در یکی از زوجین، احتمال بروز پاسخ غیر عادی و عدم تطابق در تست‌های پاپیلوما مشهود است. این به دلیل ماهیت نهان شدن ویروس در یکی از زوجین و عود عفونت به دلیل نامعلوم است. این مسئله سبب پیچیدگی تفسیر آزمایشگاهی این ویروس در زوجین می شود.

بله. مهمترین عامل تفاوت در بین جنس زن و مرد، تفاوت در پاسخ سیستم دفاع ایمنی بدن آنهاست. فاکتورهای فراوانی با تاثیر گذرای مستقیم و یا به طور غیر مستقیم بر پاسخ ایمنی در زن و مرد دخیل هستند . مثلا ترکیب باکتریهای روده در زن و مرد متفاوت است، تفاوت در بافت میکروبی روده عامل مهم تاثیرگذار در پاک شدن، نهان شدن و یا عود عفونت پاپیلوما در زوجین است. بسیاری از عوامل محیطی مانند تغذیه، استرس، استعمال دخانیات، الکل و غیره به سادگی سیستم ایمنی زن و مرد را دستخوش تغییرات اساسی میکند و بر بقا و یا عدم بقای ویروس پاپیلوما در فرد مبتلا تأثیر خواهد گذاشت.

بله. ما به این پدیده عنوان متغیرهای آزمایشگاهی نام گذاری کرده ایم. بررسی دلیل عدم تطابق بین پاسخهای آزمایشگاهی مرتبط با ویروس پاپیلوما در زوجین مشکل است؛ زیرا دلایلی مثل: رجوع به آزمایشگاههای مختلف، تنوع در کیتهای استفاده شده، تنوع و اختلاف در تکنولوژی و دستگاههای استفاده شده همواره مطرح است. خصوصا در کشورمان به دلیل اعمال تحریمها و محدود بودن امکانات تهیه کیت و تجهیزات، استانداردسازی تستهای پاپیلوما در آزمایشگاههای تشخیص مولکولی امری دشوار است.

یکی از شایعترین مصادیق اختلاف در بین ارتباط زوجین از جنبه بیماری پاپیلوما، بروز زگیل های تناسلی مقعدی در یکی از زوجین و عدم وجود آن در دیگری است.. البته در مواردی که خصوصا مردان ارتباط خارج از چهارچوب خانواده را تجربه میکنند، یکی از عوامل رسوا کننده این ارتباطات بروز زگیلهای تناسلی مقعدی است. لذا این روی سخن عمدتا با زوجینی است که فاقد چنین رابطه هایی هستند و صرفا یکی و یا هر دو زوج به نادرستی به یکدیگر اتهام میزنند.

زگیلهای تناسلی هفته ها و یا ماه ها پس از عفونت جدید با پاپیلوما رخ میدهد (حداقل بین 3 تا 4 هفته). هر چه رفتارجنسی زوج و یا شریک جنسی که با او رابطه داشته است، غیر معقول تر و پر خطر باشد، کمیت و کیفیت این زگیلها نیز متناسب با همان رفتارها خواهد بود. به طور مثال، بدترین موارد زگیلهای تناسلی و سریعترین موارد ظهور آنها را مدت کوتاهی پس از ارتباط با زنان تن فروش در جامعه میبینیم. متاسفانه هر گونه رابطه جنسی با چنین افراد پر خطری تیپهای جدید ویروس را برای زوجین به ارمغان خواهد آورد. نکته جالب در اینجاست که ظهور تیپهای جدید پر خطری مانند 16 و 18 و یا ظهور تیپهای چند گانه (تعداد بیش از یک تیپ مثبت- چه کم خطر و چه پر خطر) در فردی که قبلا مبتلا نبوده میتواند زنگ خطری برای افرادی باشد که این تجربیات ارتباط خارج از منزل را داشته اند.

شواهد پزشکی به طورخلاصه معتقدند وجود زگیل تناسلی-مقعدی دلیل بر این نیست که زن و یا شوهری ارتباط خارج از منزل داشته و یا دارند. همچنین باید توجه داشت که ابتلا به عفونت پاپیلوما در زوجین به صورت همزمان رخ میدهد، لیکن ممکن است بروز زگیلهای تناسلی-مقعدی در یکی از آنها قابل مشاهده بوده و در فرد دیگر قابل مشاهده نباشد. این یافته ها احتمالا به دلیل دخالت سیستم ایمنی با کیفیت بهتر در فرد دوم است که امکان بروز این نوع زگیل ها را برطرف میسازد. به عبارتی دیگر میتوان به صورت علمی ادعا نمود که چه بسا یکی از زوجین ویروس را به دیگری منتقل نموده ولی خود فاقد علائم زگیل تناسلی است ولی شریک خود را متهم به رفتار جنسی خارج از منزل مینماید. لذا یکی از دلایل مهم این تفاوت در بروز علائم بیماری در یک زوج بدلیل تفاوت در سیستم ایمنی زوجین در پاک کردن ویروس پاپیلوما است.

چون علت آن در پارهای موارد از طریق غیرجنسی و ناشناخته می باشد، پی بردن به علت اصلی ابتلا به زگیل های تناسلی و متهم نمودن زوجین به یکدیگراز اساس عمل اشتباهی است. در اکثریت قریب به اتفاق موارد ارتباط مستقیمی بین شروع عفونت و بروز علائم و سابقه بیمار مشاهده نمیگردد حتی مواردی چون بروز زگیل 12 ماه پس از تماس جنسی مشکوک رخ داده است، ولی در پیگیری مشخص نشده که آیا همان تماس جنسی مشکوک سال قبل و یا علت دیگری در هفته ها و یا ماه های اخیر عامل ایجاد این علائم بوده است. همچنین تا این زمان، هیچ گونه روش و یا ازمون آزمایشگاهی و یا علمی برای تفکیک عود این زگیلها ارائه نگردیده است. این نکته شامل مواردی میشود که یکی از زوجین مبتلا به زگیل، با یا بدون درمان، دچار عود زگیل در همان ناحیه زگیل قبلی و یا دیگر نقاط تناسلی-مقعدی میگردد. در اینجا وی متهم به رابطه جنسی جدید با فردی دیگر میگردد. در حالیکه در 75% موارد عود زگیل از همان ویروس در زگیل قبلی در بدن فرد میباشد.

پاپیلوما در زوجین مانع داشتن یک رابطه جنسی نرمال نمی شود.

متاسفانه این باورغلط در زوجین شکل گرفته است که در صورت ابتلا به ویروس در هر دو نفر و یا یکی از آنها باید رابطه جنسی را متوقف نمود. باید توجه نمود در زوجینی که هر دو و یا یکی از آنها مبتلا به پاپیلوما باشد تغییر در فعالیت جنسی و یا متوقف کردن آن توصیه نمی‌شود. لذا از نظر علمی در صورت مثبت بودن ویروس پاپیلوما در هردو زوجین ویا در یکی از آنها نیازی به تغییر رفتار جنسی نیست همچنین در زوجینی که از نظر برقراری رابطه جنسی به صورت منظم فعال هستند (حداقل 3 تا 4 بار در هفته)، احتمال ابتلا به پاپیلوما چه از طریق جنسی و چه غیر جنسی افزایش می یابد. لذا نتیجهگیری میشود. امتناع از انجام فعالیت جنسی بین زن و شوهری که از نظر پاپیلوما مثبت هستند عملی اشتباه بوده و خودداری از آن نهایتا منجربه بروز مشکلات روحی، عدم اعتماد به یکدیگر و سردی روابط زناشویی می شود.

بلی یک استثنا در اینجا وجود دارد. در مواردی که یکی و یا هر دو زوج مبتلا به زگیلهای دهانی، تناسلی و یا مقعدی میباشند و به دلایل ذکر شده (در جزوه زگیلهای تناسلی-بخش درمان) زگیلهای منتشر و متعدد بر روی آلت تناسلی خارجی دارند که نیازمند درمان بوده، بهتر است تا زمان پایان درمان از رابطه جنسی همراه با دخول خودداری نمایند. لازم به ذکر است این توصیه شامل تعداد زیادی از زوجین نخواهد گردید. زیرا طبق پروتکلهای درمانی مبتنی بر شواهد علمی موجود، اکثریت قریب به اتفاق زگیلهای تناسلی-مقعدی را نباید از نظر فیزیکی دستکاری نمود (کرایو، لیزر، برش جراحی.........)، مگر در موارد توصیه شده که تعداد این موارد بسیار اندک هستند.

استثنا دیگری نیز وجود دارد که به شرکای جنسی غیرمتاهل توصیه می شود. در صورت ابتلا به زگیل های مقعدی تناسلی باید از انتخاب شریک جنسی جدید یا برقراری رابطه جنسی با وی تا زمان بر طرف شدن زگیل ها خودداری نمود که مسلما این نکته شامل متاهلین نمی شود. در این گونه موارد حتی ممکن است در صورت برطرف شدن زگیل ها هنوز ویروس قابل انتقال باشد لذا باید با انجام تست های PCR از عدم وجود ویروس در ضایعه و امکان انتخاب شریک جنسی جدید اطمینان حاصل نمود. بارها عنوان کرده و متذکر شده ایم که اگرچه کاندوم سبب کاهش احتمال انتقال پاپیلوما می گردد لیکن به دلیل عدم پوشش پوست اطراف ناحیه تناسلی در زن و مرد این محافظت صد در صد نیست. واکسن پاپیلوما نیزفقط در صورتی محافظت مینماید که قبل از بروز زگیل و یا ابتلا به HPV و نیز قبل از برقراری ارتباط جنسی یا قبل از انتقال غیرجنسی تزریق شده باشند. حتی در این گونه موارد، بازگو نمودن سابقه زگیل تناسلی برای شریک جنسی جدید و یا افراد مجردی که خواهان تشکیل زندگی جدید میباشند، معلوم نیست چقدر مشکلگشا باشد؛ زیرا معلوم نیست حتی در صورت برطرف شدن زگیل های مقعدی-تناسلی از چه زمانی به بعد بیماری کاملا برطرف شده و امکان سرایت وجود ندارد. بهترین راه بهداشتی جلوگیری از عفونت و بیماری پاپیلوما کاهش تعداد شرکای جنسی است لیکن باید توجه داشت حتی بودن با یک شریک جنسی دائمی مانند ارتباط زناشویی - تاهل امکان ابتلا به پاپیلوما رابرطرف نمیکند.

پاپیلوما در زوجین؛ خلاصه

در روند ارتباط جنسی بین افراد، در شراکت جنسی طولانی مدت، تیپهای پرخطر مرتبا انتقال یافته و در اکثریت موارد در هر دو جنس پاک می شود. در شراکتهای جنسی کوتاه مدت (موارد غیر از ازدواج رسمی _ تعویض پی در پی شرکای جنسی و یا داشتن بیش از یک شریک جنسی به طور همزمان) احتمال مزمن شدن تیپهای پرخطر بالا می رود. به تعبیر دیگر، تیپهای پرخطر در رابطه جنسی تک همسری به صورت حاد ایجاد و نهایتا به طور عهده پاک می شوند ولی در موارد غیر از این، تمایل به مزمن شدن و ایجاد ضایعات سرطانی دارند.

باید به یاد داشت در اکثریت موارد، انتقال بین زوجین قبل از مراجعه به پزشک متخصص، انجام پاپ اسمیر، انجام تشخیصهای مولکولی برای ویروس و غیره اتفاق افتاده است. لیکن به دلیل بدون علامت بودن این بیماری (به استثنا موارد زگیل تناسلی قابل مشاهده) انتقال و سرایت بدون سر و صدا بین زن و شوهر قبل از انجام آزمایشات تشخیصی رخ داده است.

به تفکیک جنسیت، ویروس پاپیلوما مسئول ایجاد سرطان های زیر می باشد.

99% از سرطانهای گردن رحم

93% از سرطانهای مقعد (هر دو جنس)

65% از سرطانهای واژن

51% از سرطانهای آلت تناسلی خارجی زنانه

36 % از سرطانهای پنیس (آلت تناسلی مردانه)

90-45% از سرطانهای دهانی – حنجرهای (سر و گردن) (هر دو جنس)

ضمنا این ویروس عامل ایجاد سرطان در دستگاههای دیگر بدن از جمله: ریه، پستان، روده و مری میباشد. حتی در بسیاری از افراد به ظاهر سالم بدون این نوع سرطانها، ژن ویروس در نواحی مختلف اندامها و دستگاه های بدن شناسایی شده است. در 7/35% از سرطانهای ریه ویروس پاپیلوما گزارش شده است.

تیپ 16شایعترین تیپ ایجاد کننده سزطان می باشد. اگرچه این تیپ در عرض کمتر ار 12 ماه و گاهی کمتر از 24 ماه پاک میشود لیکن در همان بیماران، اندکی که بیش از این زمانها مزمن باقی بماند به طرف ضایعات پیش سرطانی پیشرفت می نماید.

متعاقبا پس از کشف ویروس پاپیلوما و گسترش تحقیقات در سالهای اخیر مشخص شد که انواع پرخطر ویروس پاپیلوما (خصوصا تیپ 16) فاکتور موثر و قوی برای ایجاد این سرطانها می باشد. ولی به نظر نمیرسد ویروس به تنهایی قادر به ایجاد سرطان باشد. البته تلاشش را می کند!! در اینجا پای فاکتورهای مستعد کننده نیز در میان است. مصرف دخانیات و الکل از دهه ها قبل به عنوان عوامل موثر در ایجاد این سرطانها قلمداد می شده اند.

در مورد تعریف رفتار پر خطر جنسی اجماع جهانی وجود ندارد، لیکن در مورد مصادیق این نوع رفتار، جنبههای مختلفی مورد قبول جوامع علمی است که عبارتند از:

شروع فعالیت جنسی در سنین پایین

تماس جنسی محافظت نشده (عدم استفاده از کاندوم)

داشتن شرکای جنسی متعدد (ارتباط در یک زمان با شرکای متعدد و یا تغییر مدام شرکای جنسی)

متوسل شدن به خشونت در هنگام رفتار جنسی (افرادی که رفتار جنسیشان همراه با خشونت با فرد مقابل است). رفتارهای جنسی نامتعارف در زوجهایی که به شکل سادیسم و یا مازوخیسم باشد.

تعویض شرکای جنسی بین یکدیگر

رابطه جنسی گروهی

داشتن یک شریک پرخطر، کسی که چندین شریک جنسی یا عفونت دارد.

مصرف الکل، ‌مواد مخدر و روانگردان قبل از انجام عمل جنسی و رابطه جنسی با شریکی که مواد مخدر تزریق کرده است.

افراد همجنس گرا: مرد (Gay) و زن (Lesbian) و افراد Bi-sexual (همجنس گرا و دیگر جنس گرا)

بله. پاپیلوما یک عفونت نسبتا شایع در مجرای مقعد می باشد. شیوع این ویروس در مقعد وابستگی کامل به رفتار جنسی فرد دارد. این نوع عفونت در زنانی که دارای فعالیت جنسی از طریق مقعد هستند نیز شایع است. مثلا بالاترین شیوع در مردان همجنس باز(2/47%) و کمترین شیوع در مردان معمولی جامعه که فقط با زنان ارتباط جنسی دارند(2/12%) می باشد. البته در مردانی که فاقد هرگونه رابطه خارج از منزل بوده و از نظر سلامت جنسی در وضعیت نرمالی به سر میبرد، مشاهده ویروس در مقعد، امری نادر می باشد.

خیر. باید توجه داشت برای انتقال ویروس به مجرای مقعد، الزاما نیاز به نزدیکی از راه مقعد نمی باشد. همچنین در مردان غیر همجنس باز، حضور ویروس در کانال مقعد می‌تواند نشان دهنده انجام نزدیکی بدون دخول از طریق راه های گفته شده در بالا بین زن و مرد باشد. همچنین در مردان غیر همجنس باز ( مردان معمولی جامعه) ، تماس مداوم بین بیضه ها با میان دو راه و ناحیه مقعد می تواند حضور ویروس را در ناحیه مقعد توجیه نماید. ( راه غیرجنسی و اتفاقی). راه انتقال مقعدی از طریق خودتلقینی و یا از طریق شریک جنسی آلوده به صورت ماساژ انگشتان و فرو بردن در داخل مقعد شریک دیگر صورت می گیرد.

بله. متاسفانه گزارشات حاکیست در کشورمان باور غلط برخی دختران جامعه که خواهان ارتباط جنسی و در عین حال سالم بودن بکارت بوده و به نزدیکی از راه مقعد مبادرت میورزند، سبب افزایش موارد ویزیت در درمانگاهها و مطبها و مثبت بودن این دختران از نظر پاپیلوما گردیده است. این میزان در مردان همجنسگرا و یا مردان دو جنسگرا به بالاتر از 50% می رسد.

زگیل ها معمولاً بدون درد هستند، بنابراین افراد ممکن است متوجه نشوند که به آن مبتلا هستند. علامت اولیه، برجستگی های نرم و مرطوب در نزدیکی مقعد یا داخل مقعد است که به رنگ قهوه ای روشن یا گوشتی است. علائم اضافی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

خارش

خون ریزی

ترشحات مخاطی

احساس وجود یک توده در ناحیه مقعد

۹۵ درصد از ضایعات زگیل تناسلی در مردان در نواحی ساقه آلت، راس آلت و پوست بیضه مشاهده می‌شود و نواحی بعدی عبارت است از میان دو راه (بین بیضه و مقعد) و نهایتاً منفذ مقعد خصوصاً در مردان همجنسگرایی که مفعول هستند. به طور کلی، زگیل مقعدی حدود 5/16% در مردان گزارش شده و حدود ۱۰ % هم متعلق به ناحیه میان دوراه است. زگیل‌های مقعدی اگرچه در بسیاری از مردان با سابقهی زگیل قابل شناسایی است، ولی در مردان همجنسگرا (مفعول)، به فراوانی مشاهده می‌شود. در این مردان شیوع این نوع زگیل ها تا ۵۰ % است ولی در مردان غیر همجنس گرا حداکثر حدود ۱۶ % می‌باشد.

همانطور که در بالا عنوان شد، اساسا این زگیلها ضایعات خوش خیم هستند ولی زگیلهای مقعدی در صورت درمان نشدن ممکن است منجر به افزایش خطر سرطان مقعد در ناحیه آسیب دیده شوند. سرطان مقعد در سالهای اخیر هم در زنان و هم در مردان در دنیا رو به افزایش گذاشته است. این مسئله خصوصا در مردان همجنسگرا حدود 25 برابر آمار مردان عادی جامعه افزایش یافته است. اگر چه سرطان نسبتا نادری است، لیکن افزایش وقوع آن در سالهای اخیر موجب نگران جوامع بهداشتی دنیا گردیده است.

بیش از 93% این سرطانها منشا ویروس پاپیلوما دارد که در بین آنها تیپ 16 از همه شایعتر است. در تحقیقات به عمل آمده در کشورهای اتحادیه اروپا، 2/84% این سرطانها وابسته به پاپیلوما بودهاند. عوامل موثر در ایجاد این سرطان، نوع رفتار جنسی و خصوصا تعداد بالای شرکای جنسی، آغاز فعالیت جنسی در سنین پایین و همجنسگرایی خصوصا مفعول بودن است. سرطان مقعد از حدود 30 تا 35 سالگی رخ میدهد. از این میزان ،87% مرتبط با تیپ 16 و 6% به تیپ 18 وابسته بودهاند. حضور تیپهای پرریسک این ویروس در سرطانها وابسته به پاپیلوما به همراه فاکتورهای پرخطر برای برای سرطان مقعد شامل: سابقه زگیلهای تناسلی – مقعدی، مجرد بودن (عدم تشکیل زندگی خانوادگی رسمی)، استعمال دخانیات، سابقه طولانی نزدیکی از طریق مقعد و تعداد بالای شرکای جنسی است.

به دلیل احتمال بالای انتقال ویروس پاپیلوما بین شرکای جنسی، حتی در غیاب زگیل تناسلی قابل مشاهده نیز این انتقال صورت میگیرد. اگر بیمار فاقد زگیل تناسلی باشد، بیمار بدون علامت محسوب میگردد. زگیلها یا از طریق تماس مستقیم با بافت پوستی یا مخاطی یک فرد آلوده و یا از طریق اشیا و لوازم آلوده منتقل میگردند. اگرچه زگیل‌های تناسلی در مردان خوشخیم بوده و در 90% موارد باعث سرطان نمی‌شوند اما عمدتا به دلیل احساس ناخوشایند و نیز عوامل روانی نیازمند رجوع به پزشک و درمان است. شیوع زگیل‌های تناسلی در مردان بین سنین ۲۵ تا ۳۰ سال به اوج خود می‌رسد. لازم به ذکر است در بسیاری از موارد عفونت با این ویروس در مردان بدون علامت بوده و تنها تعداد معدودی از موارد با نشانه های زگیل تناسلی و یا دهانی به پزشک مراجعه می‌کنند. زگیل‌های تناسلی به خودی بهبود یافته و بیماران تنها به دلیل ناراحتی و استرس از وجود زگیل و یا عذاب وجدان برای برداشتن آن‌ها اقدام می نمایند.

از زمان تماس با ویروس (تماس جنسی و یا تماس های اتفاقی در سطح جامعه از اشیا و غیره) تا زمان ظهور زگیل بین ۳ هفته تا ۸ ماه و به طور متوسط ۲ تا ۳ ماه طول می‌کشد. در مردان، به طور متوسط ۷۵ درصد عفونت‌های پاپیلوما از جمله زگیل‌ها، قبل از ۱۲ ماه (و گاهی شش ماه) پاک و مرتفع می‌شود ولی تیپ ۱۶ تمایل به استقرار در زمان طولانی‌تری دارد. یکی از فاکتورهای مهم تعیین این مدت زمان، تعداد شرکای جنسی و سن شروع فعالیت جنسی است، یعنی هر چه سن بالاتر و تعداد شریک های جنسی کمتر باشد، مدت زمان رهایی از عفونت حاد با ویروس کاهش می‌یابد.

از جنبه بیماری پاپیلوما، بله. در کشورهای پیشرفته دستورالعملهایی برای غربالگری سرطان مقعد برای گروه های پر خطر تعریف شده است (دقیقا مانند غربالگری سرطان دهانه رحم در خانمها). در صدر لیست این افراد پر خطر دو گروه ذکر شده است: مبتلایان به ویروس HIV/ایدز و دومی، مردان همجنس گرا (هموسکسوال).

افراد هم جنسگرا در کشورمان باید به خاطر داشته باشند که در جوامع غربی و پیشرفته اگر چه رفتار همجنسگرائی به عنوان جزئی از حقوق فردی و اجتماعی پذیرفته شده لیکن همین افراد برای حفظ سلامت عمومی جامعه موظف به انجام اقدامات بهداشتی میباشند که در کشور ما امری ناشناخته و حتی در پارهای از موارد غیر ممکن است. در این جوامع، اولا پوشش واکسیناسیون برای افراد همجنسگرا ضروری و اجباری است. ثانیاً، تقریبا همه ساله افراد همجنسگرا ملزم به انجام تست مقعدی سیتولوژی و بررسی احتمال وجود سلولهای غیرطبیعی در کانال مقعدی برای غربالگری سرطان مقعد میباشند. این آزمایشات مانند غربالگری سرطان دهانه رحم در خانم ها بوده و سیستم بهداشتی این کشورها این نوع خدمات را برای تمام مراکز بهداشتی-درمانی تعریف نموده و ارائه آنها رایگان میباشد. ولی در کشورمان اولا پوشش واکسن کافی و مناسب در دسترس نبوده و ثانیا خدمات انجام تست سیتولوژی مقعد قابل انجام نمی باشد. لذا نتیجه گیری میشود رفتار همجنسگرایانه و نیز ارتباط جنسی همزمان با زن و مرد در کشورهایی مانند ایران رفتاری فراتر از پرخطر تعریف و قلمداد گردیده و باید تحت محدودیت توسط بیمار مد نظر قرار گرفته و تحت کنترل پزشک متخصص باشد.

بار بیماری پاپیلوما و خصوصا زگیلهای تناسلی - مقعدی در مردان همجنسگرا و خصوصا مبتلایان به HIV بسیار بیشتر از دیگر افراد جامعه است. مطالعات فراوان در کشورهای متعدد و عمدتا غربی حاکی از مثبت بودن پاپیلوما در بیش از 57% مردان همجنسگرا غیرمبتلا به HIV و غالب بودن تیپ 16 در آنها دارد. این شیوع ارتباطی با سن بیماران نداشته است. این آمار حتی در مردانی که مفعول بوده و یا دارای حداقل 5 شریک جنسی یا بالاتر در 6 ماهه اخیر بوده اند بسیار بالاتر بوده است. در این مردان، چه فاعل و چه مفعول، بیشترین میزان شناسایی پاپیلوما در کانال مقعد بوده است. همچنین، این مشاهدات نشان داده است که ارتباط مستقیمی بین عفونت پاپیلوما در کانال مقعد افراد همجنسگرا با ابتلا به HIV وجود دارد، یعنی پاپیلوما میتواند سبب تسهیل ابتلا به HIV در این مردان گردد. همچنین در مردان همجنسگرا احتمال بروز عفونت چندگانه بیشتر از مردان عادی جامعه است. این یافته تا حد بالایی به تعدد شرکای جنسی در افراد همجنسگرا منتسب گردیده است. این نوع عفونت خصوصا در افراد همجنسگرایی که با زنان نیز رابطه دارند بسیار افزایش مییابد. زیرا علاوه برشرکای مرد، وجود شریک و یا شرکای زن تابلو سرایت تیپهای مختلف ویروس را در چنین مردانی پیچیده مینماید. همچنین در مردان همجنسگرا علاوه بر تیپ 16عفونت و ابتلا به تیپ های 6 و 11 بسیار بیشتر از مردان عادی جامعه مشاهده میگردد. در بیشتر از 60 درصد مردان همجنسگرا این نوع تیپ از ویروس بیشتر در نواحی اطراف منفذ مقعد قابل شناسایی است که خود دلیل دیگری برای بیشتر بودن ابتلا به زگیل های تناسلی- مقعدی در افراد همجنس گرا نسبت به مردان عادی جامعه میباشد.

مطالعات اخیر نشان داده اند که بین عفونت ویروس پاپیلوما در "پوست" و "مخاط" به دلیل پاسخ سیستم ایمنی فرد بیمار، تفاوت معنادار وجود دارد. در مخاط مانند دهانه رحم و مقعد میزان و تعداد ویروس فراوانتر و درگیری بین سیستم ایمنی و ویروس بیشتر از پوست (آلت تناسلی مردانه) است. به همین دلایل، در بین افراد همجنسگرا، شیوع ویروس پاپیلوما در مقعد بسیار بالاتر از مردان غیرهمجنسگرا میباشد. همچنین، ارتباط بین ویروس و ایجاد سرطان دهانه رحم 99% ، سرطان مقعد 93% ولی سرطان آلت تناسلی مردانه (پوست) حداکثر 36% است.

بله. هرچند استفاده از کاندوم در هنگام رابطهی جنسی شانس ابتلا به HPV را کاهش میدهد اما از آن جایی که HPV می تواند مناطقی را که کاندوم پوشش نمی دهد آلوده کند، استفاده از آن نمیتواند به صورت 100% از بروز عفونت و بیماری جلوگیری نماید (به ویژه هنگام ارتباط دهانی و نیز تماس با پوست اطراف آلت تناسلی که توسط کاندوم پوشیده نشده است). مطالعات نشان داده‌اند که در صورت رعایت رفتار جنسی معقول و تزریق سه نوبت واکسن، موارد عفونت‌های تناسلی-مقعدی و بیماری‌های سرطان ناشی ازآن کاهش قابل ملاحظه‌ای می یابند. میزان تاثیرگذاری واکسن به زگیل‌های تناسلی ۱۰۰% و بر تغییرات سرطانی ایجاد شده در دستگاه تناسلی مردان حدوداً 5/89 % است.

متأسفانه، برنامههای غربالگری نمیتوانند همه موارد سرطان دهانه رحم را شناسایی یا از آن پیشگیری کرده و حتی در کشورهایی که برنامه غربالگری سرطان دهانه رحم موثری دارند، تعدادی از موارد مرگ و میر ناشی از سرطان دهانه رحم هنوز مشاهده میشود. (واکسیناسیون HPV در ترکیب با غربالگری منظم موثرترین راه محافظت برای زنان در برابر سرطان دهانه رحم است).

در صورت رعایت رفتار جنسی معقول و تزریق سه نوبت واکسن، موارد عفونت‌های تناسلی-مقعدی و بیماری‌های سرطان ناشی ازآن کاهش قابل ملاحظه‌ای می یابند. با در نظر گرفتن این نکته که 90% از موارد انتقال بیماری پاپیلوما از طریق جنسی میباشد، عفونت HPV تناسلی را میتوان با پرهیز از هرگونه فعالیت جنسی پرخطر و ادامه روند تک همسری بودن تا حد بسیار زیادی پیشگیری نمود. حتی با رعایت تمامی اصول پیشگیری، محدود کردن تعداد شرکای جنسی همچنان اصلی ترین عامل کاهش انتقال است. همچنین اکیداً توصیه میشود، افراد واکسینه شده باید به اقدامات محافظتی در رفتارهای جنسی خود ادامه دهند (زیرا واکسن از همه موارد زگیل تناسلی یا سایر عفونتهای مقاربتی جلوگیری نمیکند).

با توجه به اینکه ویروس پاپیلوما شدیداً از طریق زگیل های تناسلی- مقعدی – دهانی قابل سرایت بین افراد است و از سوی دیگر ماندگاری آن در محیط (مثلا پوست و مخاط) نسبتاً طولانی است، لذا مهمترین مسئله رعایت بهداشت جنسی در بین شرکای جنسی است. بهداشت جنسی به طور خلاصه عبارت است از: مراقبت بهداشتی از اندامهای تناسلی، استفاده از کاندوم به هنگام نزدیکی، رعایت نکات بهداشتی قبل و بعد از انجام نزدیکی است.

به یاد داشته باشید 4 محور در ارتباط جنسی از جنبه سرایت پاپیلوما مهم است: آلت تناسلی، منفذ مقعد، دهان و انگشتان. لذا زوجینی که قبل و یا حین تماس جنسی از هر یک از راه های بالا مبادرت به عمل جنسی و یا آماده سازی قبل از آن می نمایند باید این 4 ناحیه را به شرح ذیل چند دقیقه قبل از شروع تماس شستشو دهند:

با استفاده از صابون، اطراف ناحیه تناسلی، منفذ مقعد- ناحیه بین آلت و مقعد (میان دو راه) و صورت ( اطراف دهان) و دستها را به نحوی که کف صابون ایجاد شود، شستشو داده به نحوی که کف حداقل 30-20 ثانیه بر روی نقاط بالا باقی مانده و سپس با آب شستشو دهید.

زوجین باید حوله مجزا از یکدیگر داشته باشند. مناطق فوق را با حوله خشک نمایید.

در صورت استفاده از کاندوم توصیه میشود موارد بالا رعایت گردد. توجه داشته باشید که کاندوم فقط 50 درصد سبب محافظت از سرایت پاپیلوما می گردد که این میزان موفقیت هم بستگی به نحوه استفاده صحیح از کاندوم دارد.

پس از خاتمه عمل جنسی، حتی المقدور ادرار کرده تا ویروس و دیگر میکروبها از پیشابراه دفع شده و تمام موارد بند های بالا را مجدداً انجام دهید. این کار سبب می شود تا در صورت باقی ماندن ویروس بر روی پوست مناطق تناسلی و دهان، با آب و صابون شستشو شود.

در بیماران مبتلا به زگیل های تناسلی-مقعدی، تراشیدن (Shaving) موهای ناحیه تناسلی خارجی در زنان و مردان به علت ایجاد خراشهای سطحی و آسیب به زگیل و احتمال ورود ویروس جدید (ویا عود ویروس قبلی) ممنوع میباشد. به جهت پیشگیری از انتقال ویروس و عود زگیلهای تناسلی-مقعدی از تراشیدن این نواحی جدا خودداری گردد.

اکثر کتب و مراجع علمی معتقد به سرایت ویروس از طریق انگشتان آلوده هستند. هنگام بازی کردن انگشت آلوده با دهان، آلت تناسلی و یا مقعد و یا بالعکس انگشت غیر آلوده با دهان، آلت تناسلی و یا مقعد آلوده، سرایت صورت می گیرد.

خیر. با توجه به اینکه تنها علامت ابتلا به بیماری پاپیلوما، زگیل بوده و در اینجا منظور بروز زگیلها در نقاط مختلف دستگاه تناسلی- مقعد و دهان است و بسیاری از بیماران ( خصوصا آقایان) حتی فاقد هر گونه زگیل هستند، لذا مخاطبین این دستورالعمل ها در مورد افراد پاپیلوما مثبت که فاقد زگیل هستند نیز می گردد.

به طور خلاصه بیماران مبتلا به ویروس پاپیلوما جزء یک یا چند مورد از موارد ذیل می باشند:

بیماران زن و مردی که هر دو دارای زگیل در اندام تناسلی و یا اطراف آن (ناحیه کشاله ران و یا بالای آلت تناسلی در ناحیه رستنگاه مو می باشند)، مقعد و یا دهان هستند. وجود زگیل در هر ناحیه از زوجین ملاک اجرای این دستورالعمل است.

بیماران زن و مردی که یکی از آن ها دارای زگیل حداقل در یکی از موارد گفته شده در بالا و دیگری فاقد هرگونه زگیل است (یکی از شرکای جنسی مبتلا است).

بیماران زن و مردی که فاقد زگیل تناسلی- مقعدی و دهانی بوده ولی در تست آزمایشگاهی از ترشحات اندام تناسلی، ادرار و غیره از نظر ویروس پاپیلوما مثبت هستند (هر دو و یا یکی از زوجین).

زنان و مردانی که فاقد هر گونه علامت و یا تست آزمایشگاهی مثبت هستند (هیچکدام از موارد بالا) ولی دارای رفتار پر خطر هستند که عبارتند از: دارا بودن بیش از یک شریک جنسی در یک زمان، همجنس گرایان، افراد مبتلا به ایدز و یا HIV مثبت) هستند.

هنوز سرایت ویروس از طریق حوله و اشیا به اثبات نرسیده است. ولی باید در محیط منزل و یا عمومی از استفاده از وسائل مشترک اجتناب کرد.

بله. طبق توصیه سازمان بهداشت جهانی، بهترین راه برای جلوگیری از سرطان و بیماریهای مرتبط با ویروس پاپیلوما واکسیناسیون است. ایران در زمره کشورهایی است که واکسن HPV متاسفانه هنوز در برنامه ملی واکسیناسیون قرار نگرفته است. البته باید توجه داشت افرادی که واکسن HPV را دریافت میکنند نیز باید توصیههای پیشگیرانه فوق را رعایت کنند.

آب خالی و یا ضدعفونی کننده های عادی قادر به کشتن و یا از بین بردن این ویروس نیستند. پاپیلوما نسبت به الکل و فرآورده های آن و همچنین کلر مقاوم است. اساسا این ویروس قادر به بقا به مدت حداقل 7 روز بر روی سطوح است. از آنجایی که یکی از صفات این ویروس ماندگاری آن بر روی اشیا است و با توجه اینکه احتمالا اشیا در انتقال غیر جنسی این ویروس نقش دارند، مقاومت ویروس در برابر عوامل ضدعفونی کننده مانند الکل، کلر و غیره مشکلی جدی در سطح عموم جامعه از جنبه نظر بهداشتی به شمار میرود.

علیرغم این مشاهدات علمی، استفاده از آب و صابون معمولی برای شستن و دفع ویروس پاپیلوما (حداقل به صورت فیزیکی) توسط مجامع علمی و سازمان بهداشت جهانی توصیه شده است. این ویروس به دلیل نداشتن غشاء چربی-پروتئینی، مقاومت زیادی در مقابل ضد عفونی کننده های عمومی (نظیر الکل، ایزوپروپانول، گلوتار آلدئید و غیره) دارد و خنثی نمی شود. تنها ترکیبی که قادر به خنثی سازی آن است، ترکیبات سدیم هایپوکلریت (همان وایتکس و یا آب ژاول) ، پر استیک اسید و یا خود اسید استیک (سرکه) است. لذا استفاده از هیپوکلریت سدیم (وایتکس) 5% برای موارد استفاده غیر از بدن (شستشو و ضد عفونی کردن اشیا و سطوح و غیره) توصیه شده است. این ویروس در لباسشویی زنده می ماند، مگر آنکه از شستشو دهنده های مخصوص لباس های سفید استفاده شود که حاوی ترکیبات سدیم هیپوکلرایت می باشد و یا شستشو دهنده های مخصوص لباس های رنگی که در واقع همان وایتکس بدون کلر بوده و واجد پراکسید هستند، استفاده شود. لازم به ذکر است که دماهای بیشتر از 100 درجه و خشک کن های لباس با درجه حرارت بالا و به مدت حداقل 45 دقیقه، منجر به کاهش شدید دوز ویروس می شود.

كاندوم فقط در حدود 50% موارد، سبب پيشگيري از انتقال ويروس پاپیلوما مي‌شود، اين موضوع به این دليل است كه هنگام دخول، مالش آلت تناسلي بين زوجين و تماس پوستی نيز سبب انتقال ويروس و ايجاد زگيل در نواحي كه توسط كاندوم پوشيده نشده (مانند اطراف بيضه و مقعد و کشاله ران) مي‌شود. به‌طور كلي كاندوم بيشتر سبب محافظت از انتقال ويروس در مردان مي‌شود تا زنان. اگر چه استفاده از کاندوم خطر انتقال جنسی HPV را کاهش میدهد، اما کاملا آن را از بین نمیبرد. علیرغم این، عدم استفاده از کاندوم، به عنوان رفتار پر خطر جنسی محسوب میشود. لذا استفاده از آن مطمئنا سبب جلوگیری از انتقال پاپیلوما به طور قابل ملاحظه ای میگردد. استفاده از کاندوم خصوصا در موارد ذیل توصیه میگردد:

1-افراد همجنس گرا. احتمال شناسایی ویروس پاپیلوما در مقعد و کانال مقعدی در این دسته از افراد تا بیش از 70% تا 90% گزارش شده است که علت عمده این شیوع فراوان در مطالعات علمی، عدم استفاده از کاندوم بوده است.

2- زنانی که رابطه جنسی مقعدی دارند.. اساسا زنان 7 برابر مردان غیر همجنس گرا در معرض رابطه جنسی محافظت نشده (توسط کاندوم) قرار دارند (منظور در اینجا رابطه جنسی واژینال است). در واقع زنانی که رابطه جنسی مقعدی دارند، احتمالا به میزان بیشتری رابطه جنسی محافظت نشده دارند.

3- افرادی که رابطه جنسی دهانی دارند. (زوجین یعنی زن و شوهر مستثنی هستند). افرادی که غیر از رابطه زناشویی با یکدیگر رابطه جنسی دهانی دارند، باید از کاندوم استفاده نمایند. رعایت این نکته در مورد مردان همجنس گرا نیز توصیه میگردد.

در حالی که هیچ آزمایش غربالگری برای تشخیص شرایط پیش سرطانی اندام تناسلی (در مردان)، دهان یا گلو وجود ندارد، مراقبت های پیشگیرانه و معاینات پزشکی و دندان پزشکی منظم یکی از بهترین اقدامات پیشگیری در برابر ویروس پاپیلوما است.

این ویروس نسبت به حرارت و خشکی بسیار پایدار است و می تواند روی البسه و سطوح آلوده تا چند روز زنده بماند (تا سه روز، حداقل 50% قابلیت عفونی بودن خودش را حفظ می کند)، بنابراین امکان انتقال آن از طریق اشیاء وجود دارد.

سیستم ایمنی انسان شبکهی بزرگی از اندام ها، سلول ها، پروتئینها (آنتی بادی ها) و مواد شیمیایی است. این مجموعهی بزرگ در همکاری با یکدیگر، از بدن در برابر عوامل بیماریزای مختلف مانند ویروسها، باکتریها، قارچها و انگلها محافظت میکند. یک سیستم ایمنی سالم میتواند در برابر عفونتهای مختلف و بیماریها مقاومت کند و مانع از آسیب های جدی به بدن شود. سیستم ایمنی قدرتمند میتواند انسان را در برابر یک سرماخوردگی ویروسی ساده تا شرایط بسیار جدی تری مانند ابتلا به سرطانهای مختلف بیمه کند.

باید بدانید که داشتن سبک زندگی سالم در تقویت سیستم ایمنی برای مقابله با ویروس ها مانند ویروس پاپیلومای انسانی نقش بسزایی دارد. به طور خلاصه، اگر HPV برای شما تشخیص داده شده است، باید بدانید که بیشتر موارد این بیماری طی دو سال خود به خود برطرف می شود. برای کمک به مبارزه با HPV و بازیابی سلامت، می توانید با ترک سیگار، کاهش سطح استرس و تغییر رژیم غذایی، برای تقویت سیستم ایمنی بدن خود اقدام نمایید. همچنین ممکن است پزشک شما برای علائم خاص شما، درمان را توصیه کند. به خاطر داشته باشید که HPV بسیار شایع است و شما تنها نیستید.

بله. مطالعات مختلف نشان می دهد که سیستم ایمنی بدن پاسخ بسیار مثبتی به فعالیت های منظم بدنی و ورزش نشان می دهد، پس بسیار ضروریست که در برنامهی روزانه ی خود، حتما زمانی را به ورزش و تحرک خصوصا ورزشهای هوازی اختصاص دهید. اگر به هر دلیلی نمی توانید به باشگاه های ورزشی بروید، میتوانید هر روزه و یا حداقل یک روز در میان زمانی را به پیادهروی (به مدت 20 تا 30 دقیقه با سرعت 5/5 تا 5/6 کیلومتر در ساعت) اختصاص دهید.

بله. برنامه منظم و کافی خواب شبانه سهم مهمی در این زمینه دارد. سعی کنید حداقل 7 ساعت در شب بخوابید. کمبود خواب تاثیرات منفی بر عملکرد سیستم ایمنی ما دارد و می تواند ریسک ابتلا به عفونت ها از جمله HPV و همچنین ابتلا به بدخیمی های ناشی از آن را افزایش دهد.

بله. به دنبال پیروی از عادات سالم، درطول شبانه روز آب فراوان بنوشید. آب تعادل را برای بدن به ارمغان میآورد. آب فراوان، بدن را از شر سموم و مواد زائد آسوده می کند. آب کافی در بدن می تواند به عملکرد صحیح سیستم ایمنی،کاهش التهاب و جلوگیری از آسیب های بافتی کمک کند، به همین علت، یکی از مهمترین دستورات پزشکان به هنگام بیماری، نوشیدن آب و مایعات فراوان است. پس از این داروی اعجازآمیز برای مقابله با ویروس پاپیلوما نیز غافل نشوید.

بله بدون شک تاثیر منفی بالایی دارد. از تنش و استرس دوری کنید. محققین بر این باورند که داشتن استرس مزمن از طریق ایجاد التهاب در بدن مستقیما باعث ضعف عملکرد سیستم ایمنی ما می شود و ریسک ابتلا به عفونت های ویروسی مانند HPV و همچنین عود مجدد آن ها را افزایش می دهد. یاد خدا، خواب کافی، ورزش مرتب، انجام یوگا و مدیتیشن به میزان زیادی به مدیریت استرس کمک می کند. تشخیص عفونت مقاربتی میتواند بسیار استرسزا باشد، اما نباید از ابتلا به HPV خجالت بکشید. ممکن است تعجب کنید که وقتی با خانواده یا دوستان مورد اعتماد خود در مورد تشخیص خود صحبت کنید، متوجه میشوید که افراد زیادی با این عفونت دست و پنجه نرم کردهاند. به یاد داشته باشید که HPV شایع ترین عفونت مقاربتی است و شما تنها نیستید، به طوری که عموم مردم حداقل یک بار در طول زندگی به این ویروس آلوده میشوند.

در مورد مصرف سیگار، قلیان و مشروبات الکلی و ارتباط آن با سیستم دفاع ایمنی بدن در تقابل بیماران مبتلا به پاپیلوما توضیح دهید.

از مصرف سیگار، قلیان و مشروبات الکلی به شدت خودداری کنید، زیرا پاسخها و مسیرهای عملکردی سیستم ایمنی که به دفاع علیه ویروس ها ختم می شود را کند و تخریب می کند. نوشیدنیهای الکلی تاثیر منفی بر تمام بخشهای سیستم ایمنی یعنی سیستم ایمنی ذاتی و اکتسابی دارند. لازم نیست که دائما الکل مصرف کنید، حتی با یک بار مصرف نوشیدنی سیستم ایمنی شما تا 24 ساعت به حداقل کیفیت لازم تنزل میکند. بنابراین هیچ سطح مجازی برای نوشیدن الکل وجود ندارد و اثرات کوتاه مدت و بلندمدت جبران ناپذیری بر بدن ما دارد. یکی از این اثرات این است که، علائم بیماری ها شدیدتر و طولانی تر می شوند و سیستم ایمنی ما باید زمان بیشتری صرف شناسایی و پاسخ به عامل ایجادکنندهی آن کند. درمورد ویروس پاپیلوما نیز به همین صورت است و سیستم ایمنی نمیتواند ویروس را از سلول های ما حذف کرده و ویروس ماندگار شده، به دنبال این اتفاق ممکن است انواع بدخیمی های ناشی از این ویروس ایجاد شود.

در مورد استفاده از غذاهای فست فود توسط بیماران مبتلا به پاپیلوما و تاثیر آن بر روند درمانشان توضیح دهید.

امروزه به علت سبک زندگی مدرن، فست فود ها و مواد غذایی فراوری و فوق فراوری شده مانند انواع سوسیس،کالباس، نودل، انواع کنسرو و غذاهای آماده و منجمد کارخانه ای بسیار مورد استقبال هستند. طبق نظر متخصصین تغذیه، مواد غذایی فراوری شده به علت دارا بودن میزان بالای اسیدهای چرب اشباع و مضر، میزان پایین چربیهای مفید مانند امگا-3 و استفادهی بیش از اندازه از نمک و شکر تصفیه شده و همچنین وجود مقادیری از مواد افزودنی برای ماندگاری طولانی مدت، بهبود بافت و طعم آنها، باعث افزایش التهاب در بدن می شوند و بر عملکرد صحیح سیستم ایمنی تاثیرات منفی دارند، در نتیجه، به کاهش مقابله با عفونت ها از جمله HPV و افزایش خطر ابتلا به سرطانهای ناشی از HPV منجر می شوند. استفاده از این مواد غذایی، هم چنین افزایش ریسک ابتلا به آلرژی و بیماریهای خود ایمنی را به دنبال دارد. در مصرف شکر و قندهای مصنوعی، نمک و غذاهای شور و حاوی چربی های مضر تعادل را رعایت کنید زیرا باعث افزایش بیان پروتئینهای پیش التهابی و التهابی در بدن میشوند و ضعف عملکردی سیستم ایمنی را به دنبال دارند. استفاده از مواد غذایی حاوی آنتی اکسیدانها قویا توصیه میشود.

برای حفاظت از سیستم ایمنی خود بهتر است از یک رژیم غذایی متعادل و سالم که غنی از آنتی اکسیدان ها است، پیروی کنید. آنتی اکسیدان ها مولکولهایی هستند که از آسیبهای سلولی ناشی از ازدیاد رادیکال های آزاد در بدن جلوگیری کرده و آن را کاهش می دهند، در نتیجه به پیشگیری و مقابله با انواع عفونت ها و بیماری ها از جمله دیابت، بیماری قلبی- عروقی و بدخیمی و سرطان ها کمک می کنند. عواملی محیطی (مانند آلودگی هوا و اشعهی فرابنفش)، استرس، سبک زندگی و تغذیه ی ناسالم، باعث تشکیل بیش از حد رادیکال های آزاد در بدن می شوند.

به بیانی ساده باید بدانید که آنتی اکسیدان ها برای بقای سلول های بدن و تقویت سیستم ایمنی جهت مقابله با ویروسها مانند ویروس پاپیلوما به شدت ضروری هستند که به وفور در تغذیه ی سالم به ویژه میوه ها، سبزیجات و سایرخوراکی های گیاهی یافت می شوند. ویتامین های C و E نمونههای معروفی از آنتی اکسیدانها هستند، همچنین ویتامین A و B6، مس، زینک و سلنیوم نیز آنتیاکسیدان هستند.

در جدول زیر به مهم ترین خوراکی های حاوی آنتی اکسیدان اشاره شده است:

گوشت بدون چربی، سینهی مرغ، تخم مرغ، ماهیها (مانند سالمون و قزلآلا) و میگو نیز از منابع آنتی اکسیدان محسوب میشوند، اما نه به اندازهی میوه ها و منابع گیاهی. بنابراین روزانه تا میتوانید ازمواد غذایی تازه، میوهها و سبزیجات در رژیم غذایی خود بهره ببرید.

استفاده از مکملها و ترکیباتی که تحت عنوان "تقویت کننده سیستم ایمنی"، در داروخانهها و در بازار توزیع میگردد به دلیل عدم وجود ادله علمی معتبر، توصیه نمیشود. به جای استفاده از این نوع ترکیبات، مصرف منظم غذاها، سبزیجات و میوه های حاوی منابع آنتی اکسیدان قویا تجویز میگردد.