اوره پلاسما چیست؟
اوره پلاسما (Ureaplasma) یک جنس از باکتری هاست که عمدتا دستگاه تناسلی و ادراری را آلوده میکند. این باکتری میتواند از طریق تماس جنسی منتقل شود اما به عنوان یک عفونت مقاربتی (STI) طبقه بندی نمی شود زیرا توان بیماری زایی (Pathogenicity) آن نسبتا پایین است.
برآورد میشود که درصد بالایی از افراد فعال از نظر جنسی به اوره پلاسما آلوده هستند، بدون آنکه هیچ علامتی بروز کند با این حال زمانی که سیستم ایمنی فرد ضعیف باشد و باکتری بیش از حد تکثیر یابد میتواند سبب اورتریت (التهاب، پیشابراه)، واژینوز باکتریایی و حتی در مواردی ناباروری شود.
برخی از عفونت ها خود به خود برطرف میشوند اما در برخی دیگر نیاز به درمان با آنتی بیوتیک وجود دارد.
این مقاله به تعریف اوره پلاسما، علائم بالینی، راه های انتقال، روش های تشخیص، پیشگیری، درمان و همچنین عوارض احتمالی عدم درمان میپردازد.
اوره پلاسما مثبت به چه معناست؟
اوره پلاسما به گروهی از باکتری ها به نام مایکوپلاسما تعلق دارد. این ها کوچکترین موجودات خود تکثیر شونده شناخته شده در طبیعت هستند که معمولاً به صورت هم زیست های کومنسال در بدن انسان زندگی میکنند. (یعنی بدون ایجاد آسیب جدی در کنار سایر میکروارگانیسم ها حضور دارند.)
دو گونه اصلی اوره پلاسما شناخته شده است:
Ureaplasma urealyticum •
Ureaplasma parvum •
شیوع اوره پلاسما
زنان (افرادی با واژن) نسبت به مردان (افرادی با آلت تناسلی مردانه) بیشتر در معرض ابتلا به اوره پلاسما هستند. مطالعات نشان میدهد شیوع عفونت در زنان بین ۴۰ تا ۸۰ و در مردان تا ۵۰٪ است.
پس از عفونت این باکتری در بافت های مخاطی دستگاه تناسلی و ادراری مستقر میشود، اما معمولاً توسط سیستم ایمنی کنترل میگردد و آسیبی ایجاد نمیکند.
بنابراین مثبت بودن تست اوره پلاسما به تنهایی به معنای بیماری نیست.
تنها زمانی که باکتری رشد بیش از حد کرده و سبب عفونت علامت دار شود نیاز به درمان وجود خواهد داشت همچنین عفونت فعال میتواند خطر ناباروری را در هر دو جنس افزایش دهد.
علائم عفونت اوره پلاسما
اکثر عفونت های اوره پلاسما بدون علامت (Asymptomatic) هستند. اما در صورت عدم کنترل توسط سیستم ایمنی باکتری میتواند در دستگاه تناسلی و ادراری رشد بیش از حد کرده و سبب بیماری هایی چون:
• اورتریت غیرگونوکوکی (NGU)
• واژینوز باکتریایی (BV)
شود.
اورتریت غیرگونوکوکی (NGU)
التهاب پیشابراه که علت آن گنوره نیست. این وضعیت میتواند ناشی از باکتری ها، ویروس ها، قارچ ها یا انگل ها باشد. در افراد مبتلا به NGU، شیوع اوره پلاسما بین ۳۲ تا ۴۴ درصد گزارش شده است.
علائم شایع NGU عبارتند از:
• درد یا سوزش هنگام ادرار
• ترشح شفاف یا کدر با بوی نامطبوع
• خارش پیشابراه
• تکرر یا فوریت در ادرار
در مردان ممکن است بالانیت (التهاب سر آلت) یا پوستیت (التهاب پوست ختنه گاه) رخ دهد. در زنان احتمال سرویسیت (التهاب دهانه رحم) و خونریزی واژینال وجود دارد.
واژینوز باکتریایی (BV)
در این وضعیت تعادل میکروبیوتای واژن بر هم میخورد. علائم شامل:
• خارش، قرمزی و تورم واژن
• ترشح خاکستری، سفید یا سبز رنگ
• بوی ماهی مانند واژن
• سوزش ادراری
• احساس فشار در لگن
افرادی که به اوره پلاسما آلوده اند ۴ برابر بیشتر از سایرین احتمال بروز علائم BV دارند.
انتقال اوره پلاسما
از طریق تماس جنسی (واژینال، دهانی، مقعدی) میتواند در دهان و رکتوم نیز حضور یابد، هرچند معمولاً بدون علامت است.
انتقال عمودی از مادر به جنین یا نوزاد در دوران بارداری یا حین زایمان (با نرخ ۱۵ تا ۸۸٪)
تشخيص
نمونه ادرار یا سواب از واژن / پیشابراه تست PCR برای تشخیص DNA با حساسیت ۹۶.۵٪ و ویژگی ۹۳.۶٪
قابلیت تشخیص در دهان، حلق، رکتوم و چشم.
سریع ترین و بهترین راه تشخیصی تست های مولکولی میباشد.
درمان با آنتی بیوتیک
اوره پلاسما فاقد دیواره سلولی است بنابراین پنی سیلین و داروهای مشابه مؤثر نیستند.
آنتی بیوتیک های خط اول:
بیماری درمان ترجیحی درمان جایگزین
اورتریت: داکسی سایکلین ۱۰۰ mg دوبار در روز × ۷ روز یا آزیترومایسین 1g تک دوز یا ۵ روزه
سرویسیت: داکسی سایکلین ۱۰۰ mg دوبار در روز × ۷ روز یا آزیترومایسین 1g تک دوز
در نوزادان و زنان باردار نیز آزیترومایسین توصیه میشود (خوراکی یا وریدی)
آیا اوره پلاسما خود به خود از بین میرود؟
بله بسیاری از عفونت ها بدون درمان برطرف میشوند. اما برخی سویه ها با جهش های ژنتیکی میتوانند در بدن پایدار بمانند یا عود کنند.
عوارض عدم درمان
• ناباروری (تأیید شده در برخی مطالعات به ویژه در زنان با نازایی غیر قابل توضیح)
• بیماری التهابی لگن (PID)
• در مردان کاهش تعداد اسپرم و کاهش حرکت رو به جلو
عوارض بارداری
• زایمان زودرس (قبل از هفته ۳۲)
– بیشتر با گونه parvum
• خطر عفونت های شدید در نوزادان نارس:
• دیسپلازی برونکوپولمونری (BPD)
• انتروکولیت نکروزان (NEC)
• هیدروسفالی خونریزی دهنده (HH)
عوارض نادر در بزرگسالان با نقص ایمنی شدید:
• عفونت های مکرر پوستی و بافت نرم
• آبسه کلیوی پیلونفریت
• آبسه گوارشی
• امپیما (چرک پلور)
• آبسه مغزی
پیشگیری و جلوگیری از عفونت مجدد
• تکمیل دوره آنتی بیوتیک
• پرهیز از رابطه جنسی تا پایان درمان زوجین
• آزمایش مجدد پس از ۳ ماه
• استفاده صحیح و مداوم از کاندوم
• کاهش شرکای جنسی
• پرهیز از دوش واژینال
ارتباط اوره پلاسما با HPV مطالعات نشان میدهند که زنان مبتلا به اوره پلاسما، یک چهارم موارد همزمان به انواع پرخطر HPV (مرتبط با سرطان دهانه رحم) آلوده هستند.
