مننژیت ویروسی
بسیاری از ویروسها میتوانند باعث مننژیت شوند. علل شایع مننژیت ویروسی در ایالات متحده شامل موارد زیر است:
• آربوویروسها (Arboviruses) مانند ویروس نیل غربی (West Nile virus)
• هرپسویروسها (Herpesviruses)
• ویروس آنفلوانزا (Influenza virus)
• ویروس لیمفوسیتیک کوریومننژیت (Lymphocytic choriomeningitis virus)
• ویروس سرخک (Measles virus)
• ویروس اوریون (Mumps virus)
• انتروویروسهای غیرپولیوی (Non-polio enteroviruses) – شایعترین علت
هرپسویروسها شامل:
• ویروس اپشتین–بار (Epstein-Barr virus)
• ویروسهای هرپس سیمپلکس (Herpes simplex viruses)
• ویروس واریسلا–زوستر (Varicella-zoster virus) که عامل آبلهمرغان و زونا است
علائم
افراد مبتلا به مننژیت ویروسی معمولاً علائم تیپیک مننژیت را تجربه میکنند.
علائم شایع مننژیت عبارتند از:
* تب
* سردرد
* سفتی گردن
سایر علائم ممکن است شامل موارد زیر باشند:
* تهوع
* استفراغ
* فوتوفوبی (حساسیت بیشتر چشمها به نور)
* تغییر وضعیت هوشیاری (مانند گیجی)
علائم در نوزادان:
نوزادان ممکن است علائم کلاسیک فوق را نداشته باشند یا تشخیص آنها دشوار باشد. در عوض ممکن است:
* کند یا کمتحرک باشند
* تحریکپذیر باشند
* استفراغ کنند
* تغذیه ضعیفی داشته باشند
* فونتانل برجسته داشته باشند (نقطه نرم جمجمه نوزاد)
* رفلکسهای غیرطبیعی نشان دهند
عوامل خطر
هر فردی میتواند به مننژیت ویروسی مبتلا شود، اما عوامل زیر خطر را افزایش میدهند.
سن:
* کودکان زیر ۵ سال در معرض خطر بیشتری هستند.
* نوزادان زیر ۱ ماه در صورت ابتلا احتمال بیشتری برای بیماری شدید دارند.
بیماریها و شرایط پزشکی:
* افراد با ضعف سیستم ایمنی در معرض خطر بیشتر ابتلا و بیماری شدید هستند.
* بیماریها، برخی داروها (مانند شیمیدرمانی) و پیوند اخیر اعضا یا مغز استخوان میتوانند سیستم ایمنی را تضعیف کنند.
پیشگیری
کاهش تماس و گسترش ویروس:
* شستوشوی مکرر دستها، بهویژه پس از تعویض پوشک یا استفاده از سرویس بهداشتی
* اجتناب از تماس نزدیک (مانند دست دادن یا لمس کردن) با افراد بیمار
* تمیز و ضدعفونی کردن سطوحی که زیاد لمس میشوند
* ماندن در خانه هنگام بیماری و دور نگه داشتن کودکان بیمار از مدرسه
واکسیناسیون:
برخی واکسنها میتوانند از بیماریهایی که منجر به مننژیت ویروسی میشوند پیشگیری کنند، از جمله:
* واکسن آبلهمرغان
* واکسن آنفلوانزا
* واکسن سرخک و اوریون
* واکسن زونا
سایر توصیهها:
* اجتناب از گزش پشهها و سایر حشرات ناقل بیماری
* اجتناب از تماس با موشهای وحشی و رعایت نکات ایمنی هنگام تماس با جوندگان خانگی مانند موش، همستر یا خوکچه هندی
آزمایش و تشخیص
اگر پزشک به مننژیت مشکوک باشد، ممکن است نمونه خون یا مایع مغزی–نخاعی (CSF) را جمعآوری کند.
آزمایشگاهها بسته به نوع عفونت مشکوک، تستهای خاصی انجام میدهند. تشخیص دقیق عامل بیماری اهمیت دارد زیرا درمان بر اساس علت متفاوت است.
درمان و بهبود
* در بیشتر موارد، درمان اختصاصی برای مننژیت ویروسی وجود ندارد.
* بیشتر افراد با مننژیت ویروسی خفیف، طی ۷ تا ۱۰ روز بهبودی مییابند.
* افراد با بیماری شدید یا در معرض خطر بالا ممکن است نیاز به بستری در بیمارستان داشته باشند.
داروهای ضدویروس:
در برخی موارد، داروهای ضدویروس میتوانند برای درمان مننژیت ناشی از ویروسهایی مانند هرپسویروس و آنفلوانزا مفید باشند.
* آربوویروسها (Arboviruses): انتقال از طریق تماس با حیوانات خاص، شامل گزش، ادرار یا مدفوع آنها.
* ویروس لیمفوسیتیک کوریومننژیت (Lymphocytic choriomeningitis virus): انتقال از طریق تماس با حیوانات ناقل یا ترشحات آنها (گزش، ادرار، مدفوع).
* ویروس اپشتین–بار (Epstein-Barr virus): انتقال از طریق ترشحات تنفسی یا حلق (مانند بزاق) در تماس نزدیک یا از طریق وسایل آلوده به این ترشحات.
* ویروس اوریون (Mumps virus): انتقال مشابه اپشتین–بار – از طریق ترشحات تنفسی یا بزاق در تماس نزدیک یا وسایل آلوده.
* انتروویروسهای غیرپولیوی (Non-polio enteroviruses): انتقال از طریق ترشحات تنفسی یا بزاق در تماس نزدیک یا وسایل آلوده. همچنین از طریق ترشحات دیگر بدن مانند مدفوع یا ترشحات بینی، یا وسایل آلوده مانند پوشک.
* ویروس آنفلوانزا (Influenza virus): انتقال از طریق سرفه، عطسه یا صحبت – بدون نیاز به تماس نزدیک.
* ویروس سرخک (Measles virus): انتقال مشابه آنفلوانزا – از طریق ذرات تنفسی در هوا.
* ویروس واریسلا–زوستر (Varicella-zoster virus): انتقال از طریق ذرات تنفسی در هوا (سرفه، عطسه، صحبت). انتقال از طریق تماس با مایع داخل تاولها.
