ویروس روتا (Rotavirus)

ویروس روتا چیست؟

ویروس روتا (Rotavirus) یکی از علل اصلی اسهال آبکی و استفراغ به ویژه در کودکان است. داروی اختصاصی برای درمان عفونت روتا وجود ندارد اما پزشک میتواند داروهایی برای کاهش علائم تجویز کند.

بهترین راه پیشگیری از بیماری روتاویروس واکسیناسیون است.

علائم و نشانه ها

علائم معمولاً حدود ۲ روز پس از تماس با ویروس آغاز میشوند.

استفراغ و اسهال آبکی ممکن است ۳ تا ۸ روز ادامه یابند.

شایع ترین علائم عبارت اند از:

• اسهال شدید آبکی

• استفراغ

• تب

• دل درد

• کم آبی بدن (دهیدراسیون)

علائم دیگر: بی اشتهایی و تشدید کم آبی بدن که به ویژه برای نوزادان و کودکان خردسال خطرناک است.

نشانه های کم آبی بدن شامل:

• کاهش دفعات ادرار

• خشکی دهان و گلو

• سرگیجه هنگام ایستادن

• گریه بدون اشک یا با اشک کم

• خواب آلودگی یا بیقراری غیر معمول

چه کسانی در معرض خطر هستند؟

شایع ترین موارد بیماری در نوزادان و کودکان خردسال است. کودکان بزرگتر و بزرگسالان نیز ممکن است مبتلا شوند، به ویژه افرادی با سیستم ایمنی ضعیف.

در بزرگسالان علائم معمولاً خفیف تر هستند.

راه های انتقال

• ویروس روتا به راحتی بین کودکان خردسال منتقل میشود.

• این ویروس در محیط خانواده، بیمارستان ها و مهدکودک ها شایع است.

• فصل شایع ابتلا: زمستان و بهار (ژانویه تا ژوئن)

• از طریق مدفوع (ویروس در مدفوع دفع میشود.)

• تماس دست آلوده با دهان

• لمس سطوح یا اشیای آلوده و سپس تماس دست با دهان.

• خوردن غذای آلوده

بیشترین احتمال انتقال

• هنگام وجود علائم بیماری

• تا ۳ روز پس از بهبود.

•‌ حتی پیش از بروز علائم فرد میتواند ناقل باشد.

پیشگیری

واکسن روتاویروس مؤثرترین راه پیشگیری است.

شست وشوی دست و رعایت بهداشت کمک کننده است، اما به تنهایی کافی نیست.

حتی کودکان واکسینه شده نیز ممکن است دوباره مبتلا شوند اما معمولاً بیماری در آنها خفیف تر خواهد بود.

درمان و بهبودی

داروی اختصاصی برای درمان روتاویروس وجود ندارد. درمان بر پایه کنترل علائم است.

آنتی بیوتیک ها بی اثر هستند چون فقط بر باکتری ها اثر دارند نه ویروس ها.

نکته مهم مراقبت از کم آبی بدن نوشیدن مایعات فراوان بهترین راه پیشگیری از کم آبی است.

محلول های خوراکی جبران آب و املاح (ORS) برای دهیدراسیون خفیف مفید هستند.

دهیدراسیون شدید ممکن است نیاز به بستری و دریافت مایعات وریدی داشته باشد.

افراد در معرض خطر شدید کم آبی:

• نوزادان و کودکان خردسال

• سالمندان

• بیماران با بیماری های زمینه ای

واکسن های موجود

در آمریکا دو واکسن برای روتاویروس وجود دارد

در ۳ دوز (۲، ۴ و ۶ ماهگی) : (RotaTeq® (RV5 •

در ۲ دوز (۲ و ۴ ماهگی) : (Rotarix (RV1 •

این واکسن ها به صورت خوراکی قطره در دهان کودک داده می شوند.

واکسن روتاویروس میتواند همزمان با واکسن های دیگر مانند DTP، Hib، پولیو هپاتیت B و واکسن هموفیلوس تزریق شود.

اهمیت واکسیناسیون

محافظت در برابر بیماری بالقوه شدید روتاویروس کاهش خطر اسهال، استفراغ و درد شکمی ناشی از ویروس پیشگیری از بستری شدن و غیبت کودک از مهد کودک یا مدرسه کاهش فشار بر والدین برای مراقبت از کودک بیمار.