پرسش و پاسخ پاپیلوما (HPV)

9. ویروس پاپیلومای انسانی در یک نگاه

ایا این جمله درست است که: عفونت ویروس پاپیلوما، با انتشار وسیع جهانی شایع ترین عفونت آمیزشی در کل جهان است؟
  • بله. این جمله دقیقا گفته سازمان بهداشت جهانی است. بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی، 630 میلیون نفر سالانه در دنیا به عفونت HPV مبتلا می گردند که این آمار حدود 9 تا 13 % جمعیت جهانی را شامل می گردد. اساسا 80% مردان و زنانی که در سن فعالیت و باروری جنسی هستند در طول زندگی خود به عفونت HPV دچار خواهد شد و هر فرد حداقل  1 تیپ ویروس را در طول زندگی خود تجربه خواهد کرد. احتمالا آمار واقعی چند برابر این آمار های ارائه شده می باشد. زیرا در بسیاری از موارد در بیماران بدون علامت بوده و درصد بالایی از عفونت و یا بیماری یا اصلا تشخیص داده نمی شوند و یا در انتهای فاز بیماری (سرطان) تشخیص داده می شوند.

مکانیسم انتقال جنسی این ویروس ( بیش از 90% موارد) و همچنین دیگر راههای انتقال (کمتر از 10% موارد) می باشد.

به طور خلاصه میتوان ادعا نمود مانند ویروس HIV در 4 دهه قبل، تغییر در رفتار جنسی انسانها سبب ظهور  ویروس پاپیلوما به عنوان اولین عامل ایجاد بیماریهای جنسی در دنیا گردیده است. این تغییر رفتار را برای جوانان مجرد میتوان تا حدی به عنوان “رفتارهای پرخطر” توجیه نمود. در مورد افراد متاهل، بحث قدری پیچیده است که در سئوالات بعدی به آنها پاسخ داده خواهد شد

سرطان دهانه رحم چهارمین سرطان شایع زنان در دنیا  و همچنين اولين علت مرگ و مير به دليل سرطان در زنان در دنيا می باشد، به نحوي كه سالانه در دنيا حدود 500 هزار مورد جديد اين سرطان گزارش مي‌شود.

 سرطان دهانه رحم نه تنها  به طورکامل قابل درمان، بلکه قابل پیشگیری نیز میباشد.

ويروس پاپيلوماي انساني يا به اختصار HPV ويروسي است كه می تواند در خانم‌ها ايجاد سرطان دهانه رحم  (سرويكس)، اندام تناسلی و مقعد میکند. از هر 600 هزار سرطان گردن رحم به ویروس پاپیلوما در دنیا در سال 2020، حدود 340 هزار زن در همان سال فوت نمودند. البته اين ويروس مسئول ايجاد سرطان هاي دستگاه تناسلي و مقعد در آقايان نیز هست. انواع خاصی از ویروس پاپیلوما در زنان و مردان سرطان‌های سر و گردن (دهان، زبان، لوزه و حنجره) نیز ایجاد می‌کنند. البته ميزان ايجاد اين سرطان در مردان کم‌تر از ميزان آن در زنان است. اخیرا شواهد حاکی از این است که حداقل 8% سرطانها در انسان به  دلیل بیماری با این ویروس ایجاد میشود.

بله. پس از اين خبرهاي بد چند خبر خوب هم در راه است:

1- حدود 90% خانم هايي كه به عفونت پاپيلوما ويروس مبتلا مي شوند سرانجام در عرض دو سال خود به خود بهبود مي يابند.

2- حداقل 10 تا 15 سال زمان نياز است تا ويروس تغييرات سرطاني را در گردن رحم ايجاد نمايد، که اين زمان نسبتا طولاني مي تواند فرصتي براي بيمار جهت پیگیری و پيشگيري از پيشرفت سرطان و خطرات ناشي از آن باشد. البته این مدت زمان وابسته به نوع تیپ ویروس نیز میباشد.

3- واكسن مناسبي بر عليه ويروس پاپیلوما موجود است.

4- بر اساس دستور العمل ها، هر خانم  بايد بعد از 29 سالگي تا 65 سالگي ، هر سه سال آزمايشات ساده اي را انجام دهد. در طول اين آزمايشات به محض آشكار شدن تغييرات پيش سرطاني و يا سرطاني، بيمار تحت نظر قرار گرفته و اقداماتي برای او انجام می شود تا از ايجاد و يا پيشرفت سرطان، جلوگيري به عمل آيد.

پس از ابتلاء به عفونت پاپیلوما، در بیشتر موارد، فرد خود به خود بهبود میابد (بیش از 70%). از گروه 30% باقیمانده نیز عده ای بهبود می یابند و در درصد کمی از بیماران (حدود 10%) وارد فاز های مزمن،  پیش سرطانی و  متعاقب آن ایجاد سرطان می گردند.

در کمتراز 10% بیماران، عفونت مزمن در آنها منجر به ادغام ژنوم ویروس در ژن بیمار گردید که رفته رفته سبب ایجاد ضایعات پیش سرطانی و نهایتا سرطان در طی دوره ای 10 تا 30 ساله میگردد. لیکن ضایعات اولیه  در پاپ اسمیر به نامهای CIN، بسیار زودتر رخ می دهند که فرصت کافی به بیمار و پزشک برای بررسی ضایعات و درمانهای موثر خواهد داد. بسیاری از این 10% از بیماران، در طی روند غربالگری سرطان دهانه رحم شناسایی گردیده و تحت درمان قرار میگیرند.

عفونت مزمن عبارت است از باقی ماندن  ویروس بیش از 24 ماه در بدن بیماری که قبلا با تشخیص عفونت حاد ویروس مراجعه کرده است. این نوع عفونت  یکی از تیپهای پر خطر ویروس، عامل اصلی برای ایجاد ضایعات پیش سرطانی و یا سرطان در هر دوجنس می باشد.

فاکتور های خطر برای ابتلاء به سرطان های مختلف ناشی از عفونت و بیماری پاپیلوما  در زنان  و مردان شامل :

1- شروع فعالیت جنسی در سنین کمتر از 19 سال (شروع فعالیت جنسی در سالهای پایین عمر سبب افزایش احتمال ابتلاء این ویروس می باشد.)،

2- دارا بودن بیش از یک شریک جنسی (هر فردی اعم از زن و یا مرد که دارای بیش از یک شریک جنسی به طور همزمان ویا تعویض مکرر و انتخاب شریک جنسی به صورت پی در پی داشته باشد، در معرض ابتلاء به پاپیلوما خواهد بود)

3- وجود ضایعات پیش سرطانی در هر ناحیه از بدن (دهانه رحم، مقعد، آلت تناسلی خارجی……)

4- عدم استفاده از کاندوم در حین فعالیت جنسی

یکی از فاکتورهای مهم ابتلاء به این ویروس، سن فرد است. در زنان، سنین اولیه جوانی حداکثر میزان ابتلاء و پس از یائسگی حداقل میزان ابتلاء مشاهد می گردد.

بله و این رفتارهای پر خطر جنسی، شانس ابتلا به عفونت و بیماری پاپیلوما را در افراد افزایش میدهد. البته در مورد تعریف رفتار پر خطر جنسی اجماع جهانی وجود ندارد، لیکن در مورد مصادیق این نوع رفتار جنبه های مختلفی مورد قبول جوامع علمی میباشد که عبارتند از:

  1. افراد همجنس گرا: مرد (Gay) و زن (Lesbian)
  2. افراد Bi-sexual (همجنس گرا و دیگر جنس گرا) که هم با همجنس خود و هم با غیر همجنس خود ارتباط جنسی دارد.
  3. متوسل شدن به خشونت در هنگام رفتار جنسی (افرادی که رفتارجنسیشان همراه با خشونت با فرد مقابل است).
  4. تماس جنسی محافظت نشده (عدم استفاده از کاندوم)
  5. شروع فعالیت جنسی در سنین پایین
  6. تعویض شرکای جنسی بین یکدیگر
  7. انجام سکس گروهی
  8. داشتن شرکای جنسی متعدد (ارتباط در یک زمان با شرکای متعدد و یا تغییر دم به دم شرکای جنسی)
  9. داشتن یک شریک پرخطر، یعنی کسی که چندین شریک جنسی یا سابقه وجود زگیل تناسلی، بیماریهای مقاربتی  دارد
  10. مصرف الکل، ‌مواد مخدر و روانگردان قبل از انجام عمل جنسی و رابطه جنسی با شریکی که تا به حال مواد مخدر تزریق کرده است.