به تفکیک جنسیت، ویروس پاپیلوما مسئول ایجاد سرطان های زیر می باشد.
ضمنا این ویروس عامل ایجاد سرطان در دستگاههای دیگر بدن از جمله: ریه، پستان، روده و مری میباشد. حتی در بسیاری از افراد به ظاهر سالم بدون این نوع سرطانها، ژن ویروس در نواحی مختلف اندامها و دستگاه های بدن شناسایی شده است. در 7/35% از سرطانهای ریه ویروس پاپیلوما گزارش شده است.
تیپ 16شایعترین تیپ ایجاد کننده سزطان می باشد. اگرچه این تیپ در عرض کمتر ار 12 ماه و گاهی کمتر از 24 ماه پاک میشود لیکن در همان بیماران، اندکی که بیش از این زمانها مزمن باقی بماند به طرف ضایعات پیش سرطانی پیشرفت می نماید.
متعاقبا پس از کشف ویروس پاپیلوما و گسترش تحقیقات در سالهای اخیر مشخص شد که انواع پرخطر ویروس پاپیلوما (خصوصا تیپ 16) فاکتور موثر و قوی برای ایجاد این سرطانها می باشد. ولی به نظر نمیرسد ویروس به تنهایی قادر به ایجاد سرطان باشد. البته تلاشش را می کند!! در اینجا پای فاکتورهای مستعد کننده نیز در میان است. مصرف دخانیات و الکل از دهه ها قبل به عنوان عوامل موثر در ایجاد این سرطانها قلمداد می شده اند.
در مورد تعریف رفتار پر خطر جنسی اجماع جهانی وجود ندارد، لیکن در مورد مصادیق این نوع رفتار، جنبههای مختلفی مورد قبول جوامع علمی است که عبارتند از:
بله. پاپیلوما یک عفونت نسبتا شایع در مجرای مقعد می باشد. شیوع این ویروس در مقعد وابستگی کامل به رفتار جنسی فرد دارد. این نوع عفونت در زنانی که دارای فعالیت جنسی از طریق مقعد هستند نیز شایع است. مثلا بالاترین شیوع در مردان همجنس باز(2/47%) و کمترین شیوع در مردان معمولی جامعه که فقط با زنان ارتباط جنسی دارند(2/12%) می باشد. البته در مردانی که فاقد هرگونه رابطه خارج از منزل بوده و از نظر سلامت جنسی در وضعیت نرمالی به سر میبرد، مشاهده ویروس در مقعد، امری نادر می باشد.
خیر. باید توجه داشت برای انتقال ویروس به مجرای مقعد، الزاما نیاز به نزدیکی از راه مقعد نمی باشد. همچنین در مردان غیر همجنس باز، حضور ویروس در کانال مقعد میتواند نشان دهنده انجام نزدیکی بدون دخول از طریق راه های گفته شده در بالا بین زن و مرد باشد. همچنین در مردان غیر همجنس باز ( مردان معمولی جامعه) ، تماس مداوم بین بیضه ها با میان دو راه و ناحیه مقعد می تواند حضور ویروس را در ناحیه مقعد توجیه نماید. ( راه غیرجنسی و اتفاقی). راه انتقال مقعدی از طریق خودتلقینی و یا از طریق شریک جنسی آلوده به صورت ماساژ انگشتان و فرو بردن در داخل مقعد شریک دیگر صورت می گیرد.
بله. متاسفانه گزارشات حاکیست در کشورمان باور غلط برخی دختران جامعه که خواهان ارتباط جنسی و در عین حال سالم بودن بکارت بوده و به نزدیکی از راه مقعد مبادرت میورزند، سبب افزایش موارد ویزیت در درمانگاهها و مطبها و مثبت بودن این دختران از نظر پاپیلوما گردیده است. این میزان در مردان همجنسگرا و یا مردان دو جنسگرا به بالاتر از 50% می رسد.
زگیل ها معمولاً بدون درد هستند، بنابراین افراد ممکن است متوجه نشوند که به آن مبتلا هستند. علامت اولیه، برجستگی های نرم و مرطوب در نزدیکی مقعد یا داخل مقعد است که به رنگ قهوه ای روشن یا گوشتی است. علائم اضافی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
۹۵ درصد از ضایعات زگیل تناسلی در مردان در نواحی ساقه آلت، راس آلت و پوست بیضه مشاهده میشود و نواحی بعدی عبارت است از میان دو راه (بین بیضه و مقعد) و نهایتاً منفذ مقعد خصوصاً در مردان همجنسگرایی که مفعول هستند. به طور کلی، زگیل مقعدی حدود 5/16% در مردان گزارش شده و حدود ۱۰ % هم متعلق به ناحیه میان دوراه است. زگیلهای مقعدی اگرچه در بسیاری از مردان با سابقهی زگیل قابل شناسایی است، ولی در مردان همجنسگرا (مفعول)، به فراوانی مشاهده میشود. در این مردان شیوع این نوع زگیل ها تا ۵۰ % است ولی در مردان غیر همجنس گرا حداکثر حدود ۱۶ % میباشد.
همانطور که در بالا عنوان شد، اساسا این زگیلها ضایعات خوش خیم هستند ولی زگیلهای مقعدی در صورت درمان نشدن ممکن است منجر به افزایش خطر سرطان مقعد در ناحیه آسیب دیده شوند. سرطان مقعد در سالهای اخیر هم در زنان و هم در مردان در دنیا رو به افزایش گذاشته است. این مسئله خصوصا در مردان همجنسگرا حدود 25 برابر آمار مردان عادی جامعه افزایش یافته است. اگر چه سرطان نسبتا نادری است، لیکن افزایش وقوع آن در سالهای اخیر موجب نگران جوامع بهداشتی دنیا گردیده است.
بیش از 93% این سرطانها منشا ویروس پاپیلوما دارد که در بین آنها تیپ 16 از همه شایعتر است. در تحقیقات به عمل آمده در کشورهای اتحادیه اروپا، 2/84% این سرطانها وابسته به پاپیلوما بودهاند. عوامل موثر در ایجاد این سرطان، نوع رفتار جنسی و خصوصا تعداد بالای شرکای جنسی، آغاز فعالیت جنسی در سنین پایین و همجنسگرایی خصوصا مفعول بودن است. سرطان مقعد از حدود 30 تا 35 سالگی رخ میدهد. از این میزان ،87% مرتبط با تیپ 16 و 6% به تیپ 18 وابسته بودهاند. حضور تیپهای پرریسک این ویروس در سرطانها وابسته به پاپیلوما به همراه فاکتورهای پرخطر برای برای سرطان مقعد شامل: سابقه زگیلهای تناسلی – مقعدی، مجرد بودن (عدم تشکیل زندگی خانوادگی رسمی)، استعمال دخانیات، سابقه طولانی نزدیکی از طریق مقعد و تعداد بالای شرکای جنسی است.
به دلیل احتمال بالای انتقال ویروس پاپیلوما بین شرکای جنسی، حتی در غیاب زگیل تناسلی قابل مشاهده نیز این انتقال صورت میگیرد. اگر بیمار فاقد زگیل تناسلی باشد، بیمار بدون علامت محسوب میگردد. زگیلها یا از طریق تماس مستقیم با بافت پوستی یا مخاطی یک فرد آلوده و یا از طریق اشیا و لوازم آلوده منتقل میگردند. اگرچه زگیلهای تناسلی در مردان خوشخیم بوده و در 90% موارد باعث سرطان نمیشوند اما عمدتا به دلیل احساس ناخوشایند و نیز عوامل روانی نیازمند رجوع به پزشک و درمان است. شیوع زگیلهای تناسلی در مردان بین سنین ۲۵ تا ۳۰ سال به اوج خود میرسد. لازم به ذکر است در بسیاری از موارد عفونت با این ویروس در مردان بدون علامت بوده و تنها تعداد معدودی از موارد با نشانه های زگیل تناسلی و یا دهانی به پزشک مراجعه میکنند. زگیلهای تناسلی به خودی بهبود یافته و بیماران تنها به دلیل ناراحتی و استرس از وجود زگیل و یا عذاب وجدان برای برداشتن آنها اقدام می نمایند.
از زمان تماس با ویروس (تماس جنسی و یا تماس های اتفاقی در سطح جامعه از اشیا و غیره) تا زمان ظهور زگیل بین ۳ هفته تا ۸ ماه و به طور متوسط ۲ تا ۳ ماه طول میکشد. در مردان، به طور متوسط ۷۵ درصد عفونتهای پاپیلوما از جمله زگیلها، قبل از ۱۲ ماه (و گاهی شش ماه) پاک و مرتفع میشود ولی تیپ ۱۶ تمایل به استقرار در زمان طولانیتری دارد. یکی از فاکتورهای مهم تعیین این مدت زمان، تعداد شرکای جنسی و سن شروع فعالیت جنسی است، یعنی هر چه سن بالاتر و تعداد شریک های جنسی کمتر باشد، مدت زمان رهایی از عفونت حاد با ویروس کاهش مییابد.
از جنبه بیماری پاپیلوما، بله. در کشورهای پیشرفته دستورالعملهایی برای غربالگری سرطان مقعد برای گروه های پر خطر تعریف شده است (دقیقا مانند غربالگری سرطان دهانه رحم در خانمها). در صدر لیست این افراد پر خطر دو گروه ذکر شده است: مبتلایان به ویروس HIV/ایدز و دومی، مردان همجنس گرا (هموسکسوال).
افراد هم جنسگرا در کشورمان باید به خاطر داشته باشند که در جوامع غربی و پیشرفته اگر چه رفتار همجنسگرائی به عنوان جزئی از حقوق فردی و اجتماعی پذیرفته شده لیکن همین افراد برای حفظ سلامت عمومی جامعه موظف به انجام اقدامات بهداشتی میباشند که در کشور ما امری ناشناخته و حتی در پارهای از موارد غیر ممکن است. در این جوامع، اولا پوشش واکسیناسیون برای افراد همجنسگرا ضروری و اجباری است. ثانیاً، تقریبا همه ساله افراد همجنسگرا ملزم به انجام تست مقعدی سیتولوژی[1] و بررسی احتمال وجود سلولهای غیرطبیعی در کانال مقعدی برای غربالگری سرطان مقعد میباشند. این آزمایشات مانند غربالگری سرطان دهانه رحم در خانم ها بوده و سیستم بهداشتی این کشورها این نوع خدمات را برای تمام مراکز بهداشتی-درمانی تعریف نموده و ارائه آنها رایگان میباشد. ولی در کشورمان اولا پوشش واکسن کافی و مناسب در دسترس نبوده و ثانیا خدمات انجام تست سیتولوژی مقعد قابل انجام نمی باشد. لذا نتیجه گیری میشود رفتار همجنسگرایانه و نیز ارتباط جنسی همزمان با زن و مرد در کشورهایی مانند ایران رفتاری فراتر از پرخطر تعریف و قلمداد گردیده و باید تحت محدودیت توسط بیمار مد نظر قرار گرفته و تحت کنترل پزشک متخصص باشد.
بار بیماری پاپیلوما و خصوصا زگیلهای تناسلی – مقعدی در مردان همجنسگرا و خصوصا مبتلایان به HIV بسیار بیشتر از دیگر افراد جامعه است. مطالعات فراوان در کشورهای متعدد و عمدتا غربی حاکی از مثبت بودن پاپیلوما در بیش از 57% مردان همجنسگرا غیرمبتلا به HIV و غالب بودن تیپ 16 در آنها دارد. این شیوع ارتباطی با سن بیماران نداشته است. این آمار حتی در مردانی که مفعول بوده و یا دارای حداقل 5 شریک جنسی یا بالاتر در 6 ماهه اخیر بوده اند بسیار بالاتر بوده است. در این مردان، چه فاعل و چه مفعول، بیشترین میزان شناسایی پاپیلوما در کانال مقعد بوده است. همچنین، این مشاهدات نشان داده است که ارتباط مستقیمی بین عفونت پاپیلوما در کانال مقعد افراد همجنسگرا با ابتلا به HIV وجود دارد، یعنی پاپیلوما میتواند سبب تسهیل ابتلا به HIV در این مردان گردد. همچنین در مردان همجنسگرا احتمال بروز عفونت چندگانه بیشتر از مردان عادی جامعه است. این یافته تا حد بالایی به تعدد شرکای جنسی در افراد همجنسگرا منتسب گردیده است. این نوع عفونت خصوصا در افراد همجنسگرایی که با زنان نیز رابطه دارند بسیار افزایش مییابد. زیرا علاوه برشرکای مرد، وجود شریک و یا شرکای زن تابلو سرایت تیپهای مختلف ویروس را در چنین مردانی پیچیده مینماید. همچنین در مردان همجنسگرا علاوه بر تیپ 16عفونت و ابتلا به تیپ های 6 و 11 بسیار بیشتر از مردان عادی جامعه مشاهده میگردد. در بیشتر از 60 درصد مردان همجنسگرا این نوع تیپ از ویروس بیشتر در نواحی اطراف منفذ مقعد قابل شناسایی است که خود دلیل دیگری برای بیشتر بودن ابتلا به زگیل های تناسلی- مقعدی در افراد همجنس گرا نسبت به مردان عادی جامعه میباشد.
مطالعات اخیر نشان داده اند که بین عفونت ویروس پاپیلوما در “پوست” و “مخاط” به دلیل پاسخ سیستم ایمنی فرد بیمار، تفاوت معنادار وجود دارد. در مخاط مانند دهانه رحم و مقعد میزان و تعداد ویروس فراوانتر و درگیری بین سیستم ایمنی و ویروس بیشتر از پوست (آلت تناسلی مردانه) است. به همین دلایل، در بین افراد همجنسگرا، شیوع ویروس پاپیلوما در مقعد بسیار بالاتر از مردان غیرهمجنسگرا میباشد. همچنین، ارتباط بین ویروس و ایجاد سرطان دهانه رحم 99% ، سرطان مقعد 93% ولی سرطان آلت تناسلی مردانه (پوست) حداکثر 36% است.
بله. هرچند استفاده از کاندوم در هنگام رابطهی جنسی شانس ابتلا به HPV را کاهش میدهد اما از آن جایی که HPV می تواند مناطقی را که کاندوم پوشش نمی دهد آلوده کند، استفاده از آن نمیتواند به صورت 100% از بروز عفونت و بیماری جلوگیری نماید (به ویژه هنگام ارتباط دهانی و نیز تماس با پوست اطراف آلت تناسلی که توسط کاندوم پوشیده نشده است). مطالعات نشان دادهاند که در صورت رعایت رفتار جنسی معقول و تزریق سه نوبت واکسن، موارد عفونتهای تناسلی-مقعدی و بیماریهای سرطان ناشی ازآن کاهش قابل ملاحظهای می یابند. میزان تاثیرگذاری واکسن به زگیلهای تناسلی ۱۰۰% و بر تغییرات سرطانی ایجاد شده در دستگاه تناسلی مردان حدوداً 5/89 % است.
دسترسی سریع:
اطلاعات تماس: