لیستریا مونوسیتوژنز یک باکتری گرم مثبت میله ای شکل و بی هوازی اختیاری است. این باکتری به راحتی از طریق کشت استاندارد باکتریایی از محل های استریل بدن جدا میشود. این باکتری به طور گسترده در محیط زیست وجود دارد و از خاک، آب و گیاهان در حال تجزیه قابل جداسازی است.
سروتیپ بندی جدایه های لیستریا را در سطح زیرگونه ای تفکیک می کند. سروتیپ های لیستریا بر اساس واکنش ایمنی دو ساختار سطح سلولی یعنی آنتی ژن های O و H تعیین میشوند. دوازده سروتیپ. monocytogenes L (شامل 1/، 4d، 4c، 4b، 4a، 3c، 3b ،3a، 1/2c، 1/2b، 2a، 4e، 7)
شناسایی شده است که سه مورد ( 1/2b/1 ، 2a ، 4b ) 95% بیماری های انسانی را ایجاد میکنند. سروتیپ 4 بیشترین ارتباط را با شیوع های بیماری دارد.
افراد در معرض خطر
بزرگسالان مسن، افراد با سیستم ایمنی ضعیف، زنان باردار و نوزادان آنها بیشترین خطر ابتلا به لیستریوز را دارند. افراد جوان و سالم به ندرت دچار لیستریوز تهاجمی میشوند.
عوامل خطر
گروه های پرخطر شامل:
- افراد مسن
- افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف
- زنان باردار و نوزادان آن ها
- افراد سالم و جوان معمولاً به لیستریوز تهاجمی مبتلا نمیشوند
شيوع
میزان بروز سالانه لیستریوز تأیید شده در آزمایشگاه در ایالات متحده حدود 0.24 مورد در هر 100,000 نفر است. هدف تعیین شده در برنامه 2020 Healthy People برای لیستریوز 0.2 مورد در هر 100,000 نفر است.
سالانه حدود 800 مورد تأیید شده به سیستم ملی نظارت بر بیماری های قابل گزارش CDC گزارش میشود با این حال بسیاری از موارد شناسایی یا گزارش نمیشوند. طبق تخمین های CDC در سال 2011 که شامل موارد تشخیص داده نشده نیز هست حدود 1,600 مورد لیستریوز سالانه در ایالات متحده رخ میدهد.
نرخ مرگ و میر
CDC تخمین می زند که لیستریوز سومین علت اصلی مرگ ناشی از بیماری های ناشی از غذا باشد که سالانه حدود 260 مورد مرگ را شامل میشود.
تقریباً همه افراد مبتلا به لیستریوز در بیمارستان بستری میشوند.
نرخ مرگ و میر این بیماری حدود 20 است. همچنین حدود 25 از موارد مرتبط با بارداری منجر به سقط جنین یا مرگ نوزاد می شود.
ویژگی های بالینی
ویژگی های بالینی لیستریوز به وضعیت بیمار بستگی دارد:
- در افراد مسن و دارای نقص ایمنی شایع ترین تظاهرات عفونت های تهاجمی مانند سپسیس مننژیت و مننگوانسفالیت است.
- در زنان باردار معمولاً به صورت یک بیماری خفیف شبیه آنفولانزا بروز میکند. برخی از زنان باردار ممکن است بدون علامت باشند اما عفونت میتواند منجر به سقط جنین، مرده زایی، زایمان زودرس، سپسیس یا مننژیت در نوزاد شود.
لیستریوز نوزادی
- برخی از نوزادان مبتلا به گرانولوماتوزیس اینفانتیسپتیکا دچار اختلال شدید اندام های داخلی و پوست میشوند.
لیستریوز نوزادی به دو نوع تقسیم میشود:
- شروع زودرس( در 6 روز اول پس از تولد): معمولاً از طریق جفت منتقل می شود.
- شروع دیررس (بین 7 تا 28 روز پس از تولد): منبع آن نامشخص تر است و احتمال دارد هنگام زایمان یا از طریق تماس بیمارستانی منتقل شود.
افراد با سیستم ایمنی سالم معمولاً دچار عفونت تهاجمی نمیشوند اما ممکن است پس از مصرف دوز بالای لیستریا دچار گاستروانتریت تب دار گذرا شوند. از آنجایی که لیستریا از طریق کشت مدفوع معمولی قابل تشخیص نیست این نوع گاستروانتریت به ندرت تشخیص داده می شود.
روندها
لیستریا اولین بار در دهه 1980 به عنوان یک پاتوژن غذایی شناخته شد. میزان بروز آن در آن زمان حدود 0.8 مورد در هر 100,000 نفر بود. تا اوایل دهه 2000 میزان بروز لیستریوز به 0.3 مورد در هر 100,000 نفر کاهش یافت و از آن زمان تاکنون تقریباً ثابت مانده است.
مدیریت بیمار
این بخش چارچوبی برای ارزیابی و درمان پزشکی افراد پرخطر، زنان باردار، سالمندان، افراد دارای نقص ایمنی که ممکن است از طریق مصرف مواد غذایی آلوده در معرض L. monocytogenes قرار گرفته باشند ارائه میدهد.
خطر ابتلا به لیستریوز تهاجمی پس از مواجهه با L. monocytogenes بسیار پایین است قرار گرفتن در معرض این باکتری شایع است اما بیماری نادر است برآوردها نشان میدهد که میزان حمله در شیوع سال 2011 مرتبط با طالبی آلوده تقریباً 1 مورد در هر 10,000 زن باردار بود که طالبی آلوده مصرف کرده بودند.
مدیریت زنان باردار
کالج زنان و زایمان آمریکا نظر رسمی خود را در مورد مدیریت زنان باردار با مواجهه احتمالی با L monocytogenes منتشر کرده.
افراد بدون علامت:
نیازی به آزمایش یا درمان ندارند اما باید در صورت بروز علائم طی دو ماه پس از مصرف محصول ،آلوده به پزشک مراجعه کنند.
افراد دارای علائم خفیف و بدون تب:
درمان انتظاری توصیه میشود. در برخی موارد کشت خون انجام می شود. برخی از پزشکان تا زمان دریافت نتایج آزمایش آنتی بیوتیک تجویز نمی کنند.
افراد دارای تب و علائم عفونت تهاجمی
باید تحت آزمایشات تشخیصی مانند کشت خون و مایع مغزی نخاعی قرار بگیرند. درمان استاندارد با آمپی سیلین و جنتامایسین وریدی برای 14 تا 21 روز توصیه میشود.
اگر کشت خون منفی باشد و علائم برطرف شوند میتوان آنتی بیوتیک را قطع کرد.
افرادی که علائم لیستریوز داشته اند اما در حال حاضر بدون علامت هستند معمولاً نیازی به آزمایش یا درمان ندارند اما باید در صورت بروز علائم جدید طی دو ماه پس از مصرف محصول آلوده تحت بررسی پزشکی قرار گیرند.
